سرویس: اجتماعی کد خبر: 93775 ۱۰:۵۴ - ۱۳۹۸/۱۰/۲۴

سرمایه‌گذاری در آبخیزداری حیاتی است(1)

توسعه عملیات آبخیزداری در خراسان جنوبی، واجب‌تر از نان شب

با توسعه و مدیریت آبخوان‌ها و آبخیزداری در خراسان جنوبی شاهد رخت بربستن خشکسالی، تولید آب جدید، عدم مهاجرت روستائیان به شهرها، جلوگیری از تبخیر آب در کشور باشیم و بتوانیم جلوی خسارات جانی و مالی در زمان وقوع سیل را بگیریم.

توسعه عملیات آبخیزداری در خراسان جنوبی، واجب‌تر از نان شب

به گزارش خبرنگار خاورستان، ایران کشوری با اقلیم خشک و نیمه‌خشک است که به‌طور طبیعی نرخ تبخیر آب بالایی دارد. کلیه اقدامات مدیران کشوری با چنین شرایط اقلیمی، باید در راستای کاهش نرخ تبخیر باشد نه تقویت آن.

ذخیره‌سازی سطحی آب در شرایط اقلیمی ایران امری اشتباه است و گذشتگان این مرزوبوم، بی‌جهت به سراغ احداث سازه‌هایی نظیر آب‌انبار یا قنات نرفته بودند. اما در پنج دهه گذشته، تقریباً تمام توان کشور به ذخیره‌سازی سطحی معطوف شده به‌حدی که پس از انقلاب به‌طور متوسط هر 20 روز یک سد ساخته شده است.

اهمیت بالای توسعه آبخیزداری در استان

در صورت مدیریت صحیح و توجه به شیوه‌های کاهش نرخ تبخیر که عمده‌ترین راه آن آبخیزداری و آبخوان‌داری است، می‌توان علاوه‌بر حفظ و احیای محیط‌زیست، نسبت به تولید ثروت، بیابان‌زدایی، کنترل سیلاب‌ها و ریزگردها، مقابله با مهاجرت روستائیان و ... اقدام کرد و با هزینه کمتری نسبت به رویکرد سازه‌ای یا سایر روش‌های نوین مانند بارورسازی ابرها، شیرین‌سازی آب دریا و استحصال آب‌های ژرف، برای نیاز آینده ایران آب استحصال کرد. بنابراین بایستی راهبرد اصلی مدیریت آب در ایران «ذخیره‌سازی زیرسطحی» باشد.

به ذخیره آب‌های ناشی از بارندگی در دل سفره‌های زیرزمینی آبخیزداری می‌گویند، به طوری که در عملیات آبخیزداری با احداث بندهای کوچک رسوب‌گیر و تأخیری، خشکه‌گیر در سرشاخه‌ها و آبراهه‌های فرعی، باعث کاهش سرعت آب شده و با افزایش زمان تمرکز جریان آب، باعث تعویق در به جریان افتادن سیلاب گردیده و حجم اوج سیلاب را کاهش می‌دهد. در واقع می‌توان گفت که با کاشت پوشش گیاهی و بندهای بتنی و خاکی از حجم آب ناشی از بارندگی کاسته و این آب را به دل سفره‌های زیرزمینی کشانده و سهم آب‌های جاری روی زمین به شدت کاسته می‌شود.

مقابله با تغییرات اقلیمی نیازمند سدسازی و آبخیزداری است

در همین خصوص علی اردمه، کارشناس سازمان جنگل‌ها و آبخیزداری گفت: با توجه به تغییرات اقلیمی بوجود آمده و نوع ریزش‌های آسمانی به نظر می‌رسد روی آوردن به ذخیره‌سازی آب در قالب سدسازی و اجرای عملیات آبخیزداری و آبخوانداری در کشور از اهمیت وافری برخوردار است.

وی افزود: از سال 96 تاکنون ریزش‌ها بسیار شدید و ناگهانی بوده و نوع این ریزش‌ها هم تغییر کرده است به طوری که اگر در منطقه ای 60 درصد ریزش‌ها برف بوده در سال‌های اخیر این میزان به 20 درصد رسیده است.

کارشناس سازمان جنگل‌ها و آبخیزداری در ادامه اظهار کرد: بنابراین باید در ارتفاعات بلند عملیات آبخیزداری به صورت سدهای کوتاه و در پای کوه‌ها آبخوانداری به صورت سازه‌های مکانیکی و بیولوژیکی انجام گیرد چون با اجرای آبخیزداری در ارتفاعات سرعت آب انتقال یافته به آبخوان‌ها کمتر شده و در آبخوان‌ها آب به دل سفره‌های زیر زمینی انتقال پیدا می‌کند و سیلاب‌های سهمگینی اتفاق نخواهد افتاد.

اردمه گفت: از دیگر اقدامات اساسی که در عملیات آبخیزداری صورت می‌گیرد و می‌تواند در کاهش خسارات سیلاب موثر باشد، می‌توان به حمایت از چرای دام در مراتع، توسعه کشت و زرع، ایجاد یا تقویت پوشش گیاهی، پلکانی‌کردن مسیل‌ها و رودخانه‌ها، انحراف مسیر رودخانه‌ها و در نهایت احداث سیل‌گیر اشاره کرد.

این کارشناس سازمان جنگل‌ها و آبخیزداری در پایان اظهار کرد: اجرای عملیات آبخیزداری به تولید آب جدید و جلوگیری از تبخیر آب کمک شایانی کرده و می‌توانیم تنها با اختصاص ۱۰۰ میلیون تومان به یک حوزه آبخیز در بخش‌های کشور جلوی مهاجرت روستائیان را بگیریم و منابع آبی آن‌ها را تأمین کنیم.

بنابراین به نظر می‌رسد با توسعه و مدیریت آبخوان‌ها و آبخیزداری در سراسر کشور خصوصا استان خراسان جنوبی شاهد رخت بربستن خشکسالی، تولید آب جدید، عدم مهاجرت روستائیان به شهرها، جلوگیری از تبخیر آب در کشور باشیم و بتوانیم جلوی خسارات جانی و مالی در زمان وقوع سیل را بگیریم.

انتهای پیام/ 148/ 4

نظر شما

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد

پربازدیدترین ها

آخرین مطالب