سرویس: اجتماعی کد خبر: 97267 ۰۷:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۷/۱۹

گزارشی از آخرین وضعیت اجرای تفاهم‌نامه طرح نهضت گلخانه‌ای خراسان جنوبی؛

طرح هزار هکتاری نهضت گلخانه‌ای در پیچ‌وخم بروکراسی‌های سخت و طولانی/ یارانه دولت حذف و سود تسهیلات بالا رفت

گلخانه‌داران با گلایه از فرآیندهای اداری و کارشناسی اجرای طرح هزار هکتاری در خراسان جنوبی، تأمین دشوار وثیقه بانکی را یکی دشواری‌های اجرایی‌ شدن این طرح برای کشاورزان خواندند.

طرح هزار هکتاری نهضت گلخانه‌ای در پیچ‌وخم بروکراسی‌های سخت و طولانی/ یارانه دولت حذف و سود تسهیلات بالا رفت

به گزارش خبرنگار خاورستان، یکی از تفاهم‌نامه‌هایی که مهرماه سال گذشته و همزمان با ششمین همایش ملی روز روستا و عشایر در خراسان جنوبی منعقد شد، تفاهم‌نامه‌ای بین شرکت شهرک‌های کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی و استانداری خراسان جنوبی برای مشارکت در تأمین اعتبار مورد نیاز برای کمک به زیرساخت‌های شهرک‌های کشاورزی و احداث و توسعه یک هزار هکتار شهرک گلخانه‌ای برای خراسان جنوبی بود.

پس از گذشت بیش از یک سال از امضای این تفاهم‌نامه، فارغ از انتقاداتی که کارشناسان به این طرح دارند، گویا اجرای این طرح تاکنون چندان پیشرفتی نداشته است.

آخرین وضعیت اجرای طرح نهضت گلخانه‌ای

مهدی سورگی مدیر شرکت شهرک‌های کشاورزی خراسان جنوبی در گفت‌وگو با خاورستان، با اشاره به این‌که در اجرای طرح نهضت گلخانه‌ای استان، قرار است 39 شهرک کشاورزی در 9 شهرستان استان اجرا شود، اظهار کرد: در این خصوص در شهرستان‌های طبس و فردوس هیچ طرحی اجرا نخواهد شد چراکه در شهرستان فردوس با مشکلات کمبود آب در حوزه گلخانه و مشکل در تأمین زمین، در حوزه دام روبرو شده‌ایم.

وی در خصوص ایجاد شهرک‌های دامی، بیان کرد: در این خصوص قرار است 4 شهرک در سربیشه، بیرجند، زیرکوه، سرایان و سیاهو ایجاد شود که تاکنون مشاوران طرح مشخص و مطالعات آن در حال انجام است. در این خصوص 209 هکتار اراضی مستعد برای ایجاد این شهرک‌ها شناسایی شده که با 167 هکتار موافقت شده است.

مدیر شرکت شهرک‌های کشاورزی خراسان جنوبی در خصوص ایجاد شهرک شیلاتی نیز از شناسایی و اخذ کمیسیون ماده 2 برای 55 هکتار اراضی در سیاهو خبر داد و گفت: در زمینه ایجاد بارگاه‌های بهداشتی زرشک نیز 245 هکتار اراضی مستعد شناسایی شده که با ایجاد این شهرک‌ها در مساحت 157 هکتار موافقت شده است. با توجه به این‌که این طرح مخصوص خراسان جنوبی است، تفویض اختیارات به استان انجام شده و مطالعات طرح در حال انجام است.

سورگی افزود: در اجرای طرح شهرک گلخانه‌ای استان نیز، از زمان تفاهم‌نامه تاکنون؛ یک هزار و 275 هکتار اراضی مستعد شناسایی شده است که از این میزان، تاکنون برای 672 هکتار، کمیسیون ماده 2 و واگذاری اراضی اخذ شده است.

وی با اشاره به اتمام فرآیند مطالعات مجتمع‌های گلخانه‌ای به مساحت 154.5  هکتار در سربیشه، نهبندان، خوسف، آیسک سرایان و زیرکوه، گفت: در خصوص ایجاد مجتمع‌های گلخانه‌ای در این شهرستان‌ها، گزارش کارشناسی و مصوبه هیئت مدیره جهت واگذاری دریافت شده است.

عدم استقبال از طرح گلخانه‌ای به دلیل افزایش قیمت‌ها

مدیر شرکت شهرک‌های کشاورزی خراسان جنوبی گفت: در بحث واگذاری برای 4 شهرک جدید گلخانه‌ای زیرکوه، سرایان، سربیشه و نهبندان، در روزنامه‌های ملی و محلی فراخوان شده است که حدود 140 نفر در این فراخوان شرکت کردند؛ اما هنوز به مرحله عقد قرارداد نرسیده است. در این خصوص برای 74 نفر از متقاضیان صورت حساب پرداخت قسط اول تنظیم شده است، اما هنوز هیچ‌کدام از آنها نسبت به واریز مبالغ اقدام نکرده‌اند که یکی از دلایل آن می‌تواند شرایط اقتصادی نامناسب و افزایش قیمت زیرساخت‌ها است.

سورگی در خصوص استقبال کم از فراخوان انجام شده و امکان انصراف برخی از متقاضیان، گفت: در خصوص تشویق سرمایه‌گذاران، هم‌اکنون لایحه‌ای برای کاهش هزینه‌های زیرساختی در استان‌های کمتر توسعه یافته در حال پیگیری است. یکی از ابزارهای تشویقی دیگر نیز ارائه تسهیلات با سود 12.5 درصد است که این تسهیلات در استان‌های توسعه‌یافته با سود 14.5 درصد ارائه می‌شود.

وی اظهار کرد: ایجاد زیرساخت‌ها در شهرک‌های کشاورزی برعهده شرکت شهرک‌های کشاورزی است، اما با توجه به این‌که هزینه‌های انجام‌شده برای ایجاد زیرساخت‌ها در نهایت از سرمایه‌گذاران گرفته می‌شود، سعی می‌کنیم زیرساخت‌ها را به نحوی پیگیری و اجرا کنیم که هزینه‌ای سربار سرمایه‌گذاران نشود.

وی یادآور شد: هزینه ایجاد زیرساخت‌ها در هر هکتار؛ معادل 700 میلیون تومان است که البته در برخی از طرح‌ها مانند بارگاه‌های زرشک خشک‌کنی، این هزینه‌ها کاهش می‌یابد چراکه نیاز به ایجاد برخی از زیرساخت‌ها مانند گاز و آب نیست.

پیشرفت 40 درصدی تفاهم‌نامه در بخش مطالعات

مدیر شرکت شهرک‌های کشاورزی خراسان جنوبی با اشاره به این‌که پیشرفت این تفاهم‌نامه در دو بخش قابل بررسی است؛ اما در کل مناسب بوده است، تشریح کرد: در بخش مطالعات، تاکنون با مشخص‌شدن مشاوران برای کل مفاد تفاهم‌نامه و نهایی‌شدن مطالعات برای حدود 270 هکتار، پیشرفت 40 درصدی حاصل شده است. البته سعی می‌شود تا طی دو ماه آینده، مطالعات طرح‌ها به اتمام برسد، اما اجرای آن به تأمین اعتبارات و جذب پیمانکار بستگی دارد.

سورگی ادامه داد: در اجرای حفاری 4 حلقه چاه برای شهرک‌های گلخانه‌ای نیز، تاکنون دو حلقه چاه حفر شده و برای دو حلقه دیگر نیز پیمانکار مشخص‌شده که پیشرفت حاصل‌شده در این زمینه 50 درصد بوده است.

وی بیان کرد: در اجرای شهرک آیسک و سربیشه نیز پیمانکار مشخص و کار شروع‌شده که پیشرفت عملیاتی 10 تا 15 درصدی داشته است و بقیه شهرک‌ها نیز برای مناقصه در سامانه ستاد ثبت و چندین مرتبه نیز تجدیدشده اما هنوز پیمانکاری برای آن مشخص نشده است.

وی افزود: با توجه به تخصیص اعتباری که در خصوص این تفاهم‌نامه انجام شده است، پیشرفت کار خوب بوده است.

بی‌توجهی سیستم دولتی به بهینه‌سازی مصرف آب در گلخانه‌ها

فاطمه‌زهرا یوسفی یکی از گلخانه‌داران مجتمع محمدیه خوسف در گفت‌وگو با خاورستان، اظهار کرد: با توجه به تحریم‌ها و عدم‌برنامه‌ریزی روی موضوع نفت، توسعه کشاورزی به خصوص از نوع گلخانه‌ای و صنعتی بسیار مناسب است که هم مرزبودن با پاکستان و هند نیز فرصت بهتر صادرات را برای ما ایجاد کرده است.

وی با اشاره به این‌که باید حجم مصرف آب در گلخانه‌ها مدیریت و نهادینه شود، افزود: متأسفانه تاکنون اصلا در حوزه بهینه‌سازی مصرف آب کار نشده و سیستم دولتی نه در بحث بودجه و نه آموزش مدیریت مصرف، هیچ اقدامی نکرده است. گلخانه‌داران نیز تا زمانی که آب دارند، هر طور که بخواهند از آن استفاده می‌کنند و زمانی که کم می‌آورند فریادشان بلند می‌شود.

فرآیند اداری و کارشناسی نامناسب

این گلخانه‌دار با اشاره به این‌که تاکنون طرح گلخانه‌ای استان پیشرفت چشمگیری نداشته است، گفت: فرآیندهای اداری و کارشناسی اجرای این طرح، واقعا مزخرف است، به‌طوری که بنده 9 ماه در این فرآیند درگیر بودم و حتی به خاطر پیچیدگی کار، مجبور شدم مدیرعاملی مجتمع گلخانه‌ای محمدیه را کنار بگذارم.

یوسفی با اشاره به دریافت هزینه‌های گزاف برای مجوز و پروانه، گفت: متأسفانه بانک‌ها در تأمین وثیقه بسیار سخت‌گیری می‌کنند و تنها سندهای با ارزش و دارای موقعیت خوب را به دلیل قابل وصول‌بودن، قبول می‌کنند. در حالی که به دستور رئیس قوه قضائیه؛ بانک‌ها حق به اجرا گذاشتن وثیقه‌های حوزه تولید را ندارند، اکنون چه این سند مربوط به ملکی در بالاشهر بیرجند باشد؛ چه مربوط به کویر لوت!

ناجوانمردی بانک در ارزش گذاری وثایق

وی ادامه داد: با توجه به این‌که در طرح گلخانه‌ای، سرمایه‌گذار بزرگ وجود ندارد و همه متقاضیان به امید وام هستند، اما بانک در حالی که برای کارشناسی املاک هزینه‌های هنگفتی می گیرد و برای خود دکان دستکی از جیب متقاضیان درست کرده است، ارزش املاک را تقریبا به نصف ارزش واقعی آن قیمت‌گذاری می‌کند که اعتراض در این خصوص فایده‌ای ندارد.

یوسفی با اشاره به این‌که در حالی که برای طرح گلخانه‌ای، روند یک ساله‌ای تعریف شده است، گفت: با در نظر گرفتن بروکراس‌ های اداری و دریافت مجوز، ساخت و ساز و به ثمرنشستن آن، حداقل سه سال زمان‌بر خواهد بود اما اگر در وسط کار، استاندار یا مسئولی عوض شود، معلوم نیست که حمایت‌های بعدی از طرح به چه صورت خواهد بود و در این بین تنها سرمایه‌گذاران از بین خواهند رفت.

وی ادامه داد: جالب است که در حالی که حدود 8 تا 9 ماه برای دریافت مجوز کار درگیر بوده‌ام و اکنون پس از طی مدت زمان یک ماه و نیم پروانه تأسیس گلخانه را دریافت کرده‌ام، از طرف شرکت شهرک‌های کشاورزی کشور، پیامکی دریافت کردم که چون پس از دریافت پروانه کاری نکرده‌ام، امکان خلعیت وجود دارد. گویا مسئولان بالادستی از بروکراسی‌های سخت و نفس گیر در استان بی‌خبرند. این در حالی است که بنده مجوز کار را با درگیری ظرف 9 ماه دریافت کردم که در حالت عادی حداقل به 1.5 سال زمان نیاز داشت.

پیشرفت کم طرح گلخانه‌ای؛ پس از یک سال

قاسمی مدیرعامل مجتمع گلخانه‌ای خوسف نیز در گفت‌وگو با خاورستان، اظهار کرد: با گذشت یک سال از اجرای طرح هزار هکتاری گلخانه‌ای خراسان جنوبی، اما هنوز اتفاق خاصی نیفتاده است.

وی افزود: تاکنون باید حداقل 50 درصد از ظرفیت گلخانه‌های طرح تکمیل می‌شد اما با توجه به افزایش شدید قیمت‌ها، پیشرفت طرح کمتر است.

مدیرعامل مجتمع گلخانه‌ای خوسف بیان کرد: در گلخانه محمدیه که زیرساخت‌ها آماده بوده است، از 22 واحدی که بنا بر احداث آن بوده است؛ تاکنون تنها 7 طرح شروع به ساخت و ساز کرده‌اند که پیشرفت این طرح‌ها در حد 30 تا 40 درصد است. بقیه متقاضیان نیز احتمالا منتظر کاهش قیمت‌ها و ایجاد شرایط بهتر و مناسب برای اجرای طرحشان هستند.

قاسمی ادامه داد: اساس طرح نهضت گلخانه‌ای بر این بود که در مناطق تعیین‌شده، زیرساخت‌ها آماده و سپس به سرمایه‌گذاران واگذار شود. در این خصوص در 3 تا 4 منطقه زیرساخت‌ها آماده‌سازی‌شده و برای جذب متقاضی، فراخوان داده شده است، اما متأسفانه تعداد متقاضیان چشمگیر نبوده است.

وی گفت: متأسفانه در حالی که قرار بود تسهیلات گلخانه‌ای با سود 7 درصد ارائه شود، اما اکنون کارمزد این تسهیلات به 12.5 درصد افزایش یافته است که این موضوع به بانک‌ها مرتبط می‌شود.

انتقاد از روند طولانی بانک‌ها برای پرداخت تسهیلات

مدیرعامل مجتمع گلخانه‌ای خوسف، در نشست تشکل‌ها، فعالان و نخبگان کشاورزی استان خراسان جنوبی با وزیر جهاد کشاورزی نیز به عنوان نماینده گلخانه‌داران خراسان جنوبی، اظهار کرد: بیشتر مشکل و صحبت من با بانک کشاورزی است چراکه روند پرداخت تسهیلات برای ساخت گلخانه بسیار طولانی است.

قاسمی با بیان این‌که سقف پرداخت تسهیلات برای احداث گلخانه در استان کم است، افزود: درخواست می‌شود در گام اول ۸۰ درصد وام‌های مورد نظر به متقاضی پرداخت شود.

وی از کم‌لطفی کارشناسان بانک در کارشناسی وسایل و زمین احداث گلخانه گلایه کرد و گفت: با توجه به شیوع بیماری کرونا، کاهش قیمت محصولات گلخانه‌ای چشمگیر بوده و از بانک‌ها خواستار همکاری با تولیدکنندگان محصولات گلخانه و در نظر گرفتن خودروی مناسب سرخانه‌دار برای جابه‌جایی گل رز هستیم.

افزایش نرخ تسهیلات گلخانه‌ای تا 14.5 درصد

روح‌الله خدارحمی مدیرعامل بانک کشاورزی نیز در نشست هم‌اندیشی تشکل‌ها و نخبگان بخش کشاورزی خراسان جنوبی با حضور وزیر جهاد کشاورزی، گفت: توسعه گلخانه در خراسان جنوبی جزو اولویت‌های دولت است و محدودیتی در زمینه ایجاد گلخانه نداریم و هر طرح موجه قابل اجرا را که وثایق کافی به بانک بدهد، تأمین مالی خواهیم کرد.

وی افزود: سال گذشته با نرخ‌های سود 7 و 9 درصد در استان‌های مختلف پرداخت‌هایی برای گلخانه‌ها داشتیم و آن‌چه نتوانستیم پرداخت کنیم به علت عدم‌پرداخت یارانه دولت بود.

مدیرعامل بانک کشاورزی بیان کرد: امسال بدون یارانه دولت و با نرخ‌های 12.5 و 14.5 درصد به صورت تلفیقی درحال انجام داریم و قول می‌دهیم هرچقدر طرح گلخانه بیاورید، پرداخت تسهیلات آن انجام خواهد شد که سعی می‌کنیم تسهیلات را در دو قسط پرداخت کنیم.

خدارحمی با بیان این‌که در مورد وثیقه با وجود محترم‌بودن دغدغه‌های متقاضیان، باید حداقل وثیقه فراهم باشد، افزود: در ارزیابی وثیقه‌ها حتما به نظر کارشناسی مراجعه می‌کنیم. افزایش قیمت شدید بوده اما معیار شش ماه است و شش ماه معتبر است.

حمایتی در کار نیست

بنابراین گزارش؛ متأسفانه با گذشت یک سال از انعقاد تفاهم‌نامه، هنوز اجرای این طرح اندرخم مطالعات مانده و پیشرفت قابل قبولی نداشته است. با توجه به بی‌تدبیری‌های دولت در بحث مدیریت اقتصادی، متأسفانه روزانه شاهد افزایش شدید قیمت‌ها حتی به صورت لحظه‌ای هستیم که این موضوع سبب افزایش هزینه‌های تمام شده برای متقاضیان می‌شود. در حالی که مبلغ تسهیلات هیچ تغییری نکرده است و در عوض، یارانه دولت حذف‌شده و سود آن از 7 درصد به 12.5 درصد افزایش یافته است. بر همین اساس نه‌تنها مبلغ تسهیلات هزینه‌های کار را تأمین نمی‌کند بلکه دریافت آن با کارمزد بالا، صرفه اقتصادی هم برای متقاضیان ندارد.

یکی از شرایط ارائه تسهیلات در طرح گلخانه‌ای، این است که خود متقاضی آورده‌ای به میزان 30 درصد مبلغ طرح را برای شروع کار داشته باشد. اما با توجه به این‌که بیشتر متقاضیان فارغ‌التحصیل رشته کشاورزی هستند؛ هیچ سرمایه‌ای ندارند و می‌خواهند از صفر و با مبلغ همین تسهیلات شروع به کار کنند. یکی از چالش‌های دیگر نیز در این خصوص این است که در سال‌های قبل، دولت زمین را به گلخانه‌داران اجاره می‌داد، اما اکنون متقاضیان باید زمین را به صورت نقد و اقساط از دولت خریداری کنند و باید برای این خرید زمین نیز سرمایه‌ای در جیب داشت. در حالی که بهتر بود متقاضی این پول را برای شروع کار هزینه می‌کرد.

متأسفانه وجود چنین شرایطی، حاکی از این است که حمایت از تولید و تولیدکننده، تنها شعاری بیش نیست. در واقع تنها حمایتی که از متقاضیان این طرح انجام می‌شود؛ ارائه همین تسهیلات است که اگر گلخانه‌دار کارش را به خوبی بلد باشد؛ باز هم سود بالای تسهیلات، صرفه چندانی نخواهد داشت. اما اگر گلخانه‌دار دچار کوچکترین لغزشی در مسیر کار شود، آن‌چه در انتظار اوست؛ ورشکستگی خواهد بود. از سوی دیگر هزینه‌های بالای تأمین زیرساخت‌ها سبب شده تا علی‌رغم آماده‌بودن برخی طرح‌ها برای واگذاری، اما سرمایه‌گذاران رغبتی برای فعالیت در آن نداشته باشند.

انتهای پیام/7/ 60/ 4

نظر شما

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد

پربازدیدترین ها

آخرین مطالب