تلخ و شیرین ۲ کارآفرین دهه هفتادی/ اولین رستوران‌ زنجیره‌ای در خراسان‌جنوبی چگونه شکل گرفت

دو جوان دهه هفتادی بی‌اعتنا به راست و دروغ‌ها در مورد سختی‌های رشد کسب و کار شخصی در کشور، بر خلاف بسیاری از هم سن و سالان خود، پا به میدان کار و تلاش گذاشته و با ایجاد اولین رستوران‌ زنجیره‌ای در خراسان‌جنوبی و دیگر استان‌ها زمینه اشتغال ۵۵ نفر را فراهم کرده‌اند.

به گزارش خاورستان به نقل از فارس، در استان‌هایی مانند خراسان‌جنوبی که بخش صنعت در آن به دلایل مختلف از جمله عدم ورود سرمایه‌های بزرگ به عنوان یکی از الزامات رشد این بخش، مهجور مانده و پیشرفتی نداشته، کمک به توسعه بخش خدمات که در قیاس با بخش صنعت نیاز به سرمایه کمتری دارد جایگزین خوبی برای رشد اقتصادی آن استان خواهد بود.
«شایان شورستانی» و «امیرحسین شاهبیگی» دو جوان دهه هفتادی هستند که بی‌اعتنا به راست و دروغ‌ها در مورد سختی‌های کار اقتصادی و رشد کسب و کار شخصی در کشور، بر خلاف بسیاری از هم سن و سالان خود که عرصه را به ناامیدی واگذار کرده‌اند، پا به میدان کار و تلاش گذاشته و با ایجاد اولین رستوران‌های‌ زنجیره‌ای در خراسان‌جنوبی در دو برند، دامنه فعالیت خود را به استان‌های دیگر نیز کشانده‌ و زمینه اشتغال ۵۵ نفر را فراهم کرده‌اند.
متن زیر حاصل گفت‌وگوی فارس با این دو جوان و روایت آن‌ها از تلخ و شیرین ایجاد موفق کسب و کار شخصیشان می‌باشد:
فارس: ایده و انگیزه شروع این کسب و کار و ایجاد دو برند متمایز در بخش خدمات برای دو جوان دهه هفتادی چگونه شکل گرفت؟
شاهبیگی: در ایده «فلو» ما در برنامه‌هایمان به‌دنبال این بودیم جایی درست کنیم که تا حدودی حرفه‌ای تر و مدرن‌تر باشد، لذا این مسئله باعث شد که در کارهایمان یک سری هزینه‌ها کنیم که این خود باعث شد قیمت‌ها تاحدودی بالاتر برود و برای یک سری از افراد متوسط به بالا مناسب باشد.
یک ایده دهه شصتی
پس از راه‌اندازی «فلو» به این فکر افتادیم جایی باز کنیم تا دسترسی عموم مردم به آن بیشتر بوده و همه بتوانند بیاییند، که این اتفاق با راه‌اندازی رستوران‌های «وثوق» با فضاسازی داخلی به سبک دهه ۶۰ افتاد اما در مجموع نیز، هدف ما این نبود که «فلو» برای یک قشر ویژه باشد و اینطور هم نیست.
ما حدود هشت سال است که در این کار هستیم و قصدمان این بود شعبه‌ای باز کنیم که بشود کسب و کار کنیم، به‌دنبال یک جریان‌سازی بومی بودیم تا نشان دهیم جریان راه‌اندازی، رستوران و رستوران‌داری چیست که تاکنون هم موفق بوده‌ایم.
شعبه اول «فلو» را در اسفندماه سال ۹۷ استارت زدیم و شعبه دو نیز در مردادماه سال گذشته قرارداد آن بسته و در تیرماه امسال افتتاح شد، یعنی بعد از شش ماه از افتتاح شعبه یک قرارداد شعبه دو را بستیم و خوشبختانه در این قضیه خیلی موفق بودیم.
فارس: کسب و کار شما با چه میزان سرمایه اولیه‌ای راه‌اندازی شد و چند نفر را شاغل کرده است؟
شاهبیگی: با برنامه‌ریزی‌ای که داشتیم، به ذهنمان رسید در کنار «فلو» یک کار دیگر نیز انجام دهیم، وثوق را با سرمایه خیلی کم و حدود ۵۰ میلیون تومان شروع کردیم، اما خوشبختانه نسبت به سرمایه‌ای که شروع کردیم بازدهی عالی داشت.
پس از راه‌‌اندازی شعبه اول به سوددهی خوبی رسیدیم و همین مسئله انگیزه‌ای شد تا به فکر راه‌اندازی شعبه دیگر این رستوران باشیم، که پس از ۶ ماه از افتتاح شعبه اول این اتفاق افتاد و خوشبختانه از هر دو شعبه این رستوران استقبال خوبی شد و ما نیز با سرمایه کم به سوددهی بالایی رسیدیم.
اشتغالزایی برای ۵۵ نفر
در هر شعبه با توجه به اینکه متراژهای آن زیر ۷۰ یا ۸۰ مترمربع است، پنج تا ۶ نفر به‌صورت مستقیم و حدود ۱۰۰ نفر نیز به‌صورت غیرمستقیم مشغول به کار هستند، در مجموعه «فلو» نیز به صورت مستقیم در مجموع ۱۵ نفر در شعبه اول و ۱۵ نفر در شعبه دوم مشغول به‌کار هستند.
خیلی از هم سن و سال‌های ما جرأت شروع نداشتند
فارس: چه اتفاقی افتاد که با وجود محدودیت‌ها شما هم مثل خیلی از هم سن‌وسالان خود ناامید نشده و شروع به کارآفرینی و ایجاد کسب و کار شخصی کردید؟
شورستانی: شروع کار ما به زمستان سال ۹۶ برمی‌گردد، زمانی که خواستیم کار در بخش فلو را شروع کنیم با امیر جدی در مورد پروژه صحبت و شروع کردیم، برای ما واقعا پروژه سخت و بزرگی بود، می‌شود گفت خیلی از هم سن و سال‌های ما برای اجرای اینچنین پروژه‌ای جرأت آغاز کار را نداشتند، اما ما با سرمایه و دارایی اندک به دلیل اطمینانی که به خودمان داشتیم این کار را شروع کردیم.
در وهله اول زمینی اجاره کردیم و تصمیم گرفتیم خودمان آن را بسازیم، ساخت شعبه یک «فلو» نزدیک به ۱۲ تا ۱۳ ماه طول کشید و افتتاح شد، به‌محض اینکه فلوی یک افتتاح شد به سربازی رفتم که این موضوع تا حدودی مسیر کار را کند‌تر کرد، اما با همین شرایط مردادماه همان سال برای شعبه دوم «فلو» هم قرارداد بستیم.
آبان‌ماه ۹۸ شعبه یک «وثوق» و در اردیبهشت‌ماه امسال هم شعبه دو آن را با رعایت تمام پروتکل‌های بهداشتی افتتاح کردیم.
از روز اول برای گسترش کار برنامه داشتیم
در مجموع چهار شعبه رستوران را طی دو سال افتتاح کردیم چراکه از روز اول هم در ذهنمان این بود که ما قرار است این کار را انجام دهیم، یعنی از روز اول فکرمان این نبود که صرفا یک رستوران بزنیم و رستوران‌داری کنیم بلکه می‌خواستیم آن را گسترش دهیم و انگیزه ما این بود که این کار را هم از بیرجند گسترش دهیم، چراکه معتقد بودیم با این شرایط فضای مجازی و اینترنت این کلیشه شکسته شده و الزاما همه‌چیز نباید از تهران شروع شده و ترویج شود، خیلی از کسب و کارهای موفق را مشاهده می‌کنیم که از شهرستان‌ها شروع کرده و کارشان را انجام می‌دهند.
دلار ۲۰ هزار تومنی هم حریفمان نشد!
فارس: چه اتفاقی افتاد که با وجود بی‌ثباتی اقتصادی این روزهای کشور در سال‌های اخیر، کم نیاوردید و همچنان به مسیر خود ادامه دادید؟
شورستانی:کارمان را با دلار ۴۲۰۰ تومن کار را شروع کردیم و دلار تا ۲۰ هزار تومن هم رسید، اما باز هم کارمان را انجام دادیم و جا نزدیم، متاسفانه مشکل خیلی از افراد جویای کار و گلایه‌مند در جامعه این است که اگر کار ندارند مهارت هم ندارند.
کار هست نیروی ماهر نیست
در حالی که تعداد زیادی از جوانان در کشور بیکار هستند اما نیروی انسانی ماهر نیست، چراکه برخی‌ها حتی حاضر نیستند ولو با حقوق کم کار یاد بگیرند و تجربه کنند، گرچه خانواده‌ها هم در این زمینه خیلی مقصر هستند و روحیه خطرپذیری را در فرزندان خود تقویت نکرده‌اند چراکه می‌ترسند اگر کاری را شروع کرده و به نتیجه نرسند بیچاره و بدبخت می‌شوند.
این تفکر غلط است چراکه تا کار را شروع نکنیم هیچ تجربه و مهارتی کسب نخواهیم کرد، اینکه مدرکی داریم حتماً به این معنا نیست که کاربلدیم و لازم نیست در این مسیر پا بگذاریم، باید بخشی از کار را در مسیر یاد گرفت چراکه معتقدم در این مسیر خیلی چیزهای مهم‌تری یاد می‌گیریم که بیشتر از مدرک به‌درد می‌خورد.
تفکر فست‌فودی در جوانان خطرناک است
فارس: دلیل جا افتادن این نوع تفکر در بین جوانان و مشکلات ناشی از آن را چه می‌دانید؟
شورستانی: متاسفانه به دلایل مختلف این طرز فکر خطرناک فست‌فودی در بین مردم و جوانان جا افتاده که کار باید یک هفته‌ای جواب بدهد، افرادی که در فضای مجازی و تلویزیون اطلاعیه می‌دهند ظرف فلان مدت کوتاه سرمایه خود را دو یا چند برابر کنید این واقعیت ندارد، چراکه کارآفرینی مسیر طولانی دارد و باید دید بلندمدت داشته باشید، در چند سال اول شاید اصلا سودی در کار نباشد و یا حتی ضرر هم بکنید.
این دید را هیچ جا به ما یاد نداده‌اند
این دید را متأسفانه نه در مدرسه، نه دانشگاه و نه خانواده به ما یاد نداده‌اند برای همین جوانان سردرگم هستند، به همین دلیل تمرکز ما بر این است که به جوانان کمک کرده و به آن‌ها در این زمینه مشاوره دهیم تا در حد وسع خودمان فرهنگ کارآفرینی را گسترش دهیم.
فارس: یکی از مسائلی که تولیدکنندگان و کارآفرینان همیشه از آن گلایه‌مند هستند، روند سخت صدور مجوز کسب و کار است، شما در این مورد چه نظری دارید و چه مشکلاتی در راه گرفتن مجوزها داشتید؟
شاهبیگی: همه ما می‌دانیم این مسئله روند سختی دارد و کاغذبازی معضل اصلی این ماجرا است.
قطعاً این سختگیری‌ها و کاغذبازی‌ها در ناامیدی جوانی که به دنبال شروع کسب و کار شخصی است تأثیر زیادی دارد و بعضاً به‌خاطر این مسئله خیلی‌ها مجبور شدند خانه‌نشینی را انتخاب کنند.
اصولاً هر کسی که بخواهد کسب و کاری راه راه‌اندازی کند نیاز به حمایت دارد، چه از سمت خانواده، چه نهادهای مربوطه که باید همه‌جانبه حمایت کنند، کسی که به دنبال راه‌اندازی یک کسب و کار است نمی‌خواهد دزدی راه بیاندازد بلکه می‌خواهد نان حلال در بیاورد، بنابراین نباید در این مسیر سنگ‌اندازی کرد و به مسائل جزئی ایراد گرفت.
ماجرای یک معضل تکراری در خراسان‌جنوبی
برای مثال یک موضوع بهداشتی برای رستوران پیش آمد که مغایرتی با دستورات بهداشت شهرستان بیرجند داشت، برای پیگیری این موضوع شخصاً به بهداشت محیط مرکزی تهران رفته و مسئول مربوطه را پیدا کردم که مشخص شد اصلا چنین چیزی در آیین‌نامه وجود ندارد، این یعنی شما وقتی یک دستورالعمل می‌دهید باید سراسری بوده و یکسان باشد که متاسفانه در بیرجند با جواب اینکه اینجا «ما می‌گوییم قانون چیست» مواجه شدیم.
ما یاد گرفته‌ایم بجنگیم اما این دست اتفاقات می‌تواند در یک جوان کارآفرین تأثیر منفی داشته و او را خسته کند، باید خستگی را از تن جوانان دربیاورید تا اینکه خستگی را در تنشان بگنجانید.
بی‌معرفت نیستیم که از مسؤولین تعریف نکنیم؛ در بعضی موارد همکاری داشتند اما سؤال اینجاست چرا برای یک کسب و کار نوپا و یک جوانی که خودتان می‌گویید باید برای او اشتغالزایی کنیم برخی قوانین را تسهیل نمی‌کنید تا انگیزه ایجاد کنید؟!
بخشنامه‌ها منوط به تفسیر مجری است
فارس: نقش عدم شفافیت قوانین در این ماجرا چیست؟
شورستانی: قطعاً یک موضوع این است که قوانین ما شفاف نیست و این خیلی بد است، مثلا بخشنامه‌ای می‌آید که منوط به تفسیر مجری است و این تفسیرهای گوناگون در مسیر رشد کسب و کارها بسیار مشکل‌ساز شده است.
متاسفانه خیلی از کسب‌و کارها به دلیل این مسئله درگیر بروکراسی شده و از هدف اصلی عقب می‌افتند، یک سری قوانین را می‌گذارند که هزینه‌بر مالی، انسانی و زمانی است و فرد را دچار اصطکاک می‌کند که همین مسئله باعث می‌شود کسی در شهرهای کوچک دنبال ایجاد کسب و کار نرود.
باید قبول کنیم که دوره کارمندی تمام شده است
باید قبول کنیم که دوره کارمندی تمام شده و کارآفرینی یک ضرورت است، ما ۱۰ برابر میانگین جهانی کارمند داریم که بازدهی مفید آن‌ها معلوم نیست، بنابراین ناچاریم به کارآفرینی روی بیاوریم و هر کسی کسب و کار خودش را خودش ایجاد کند.
فارس: اگر جای مسؤولین تصمیم‌گیر در این عرصه بودید چه کارهایی را برای کمک به کارآفرین انجام می‌دادید؟
شورستانی: به جای اینکه یک ساز و کار ناکارآمد جدید ایجاد کنیم یا آن را گسترش دهیم که چند کارمند اضافه شوند، هزینه آن را به جوانان بدهیم تا کسب و کارشان را گسترش دهند یا وارد کسب و کار شوند.
کسب و کارها باید مهلت تنفس داشته باشند
سازمان‌هایی مثل پارک علم و فناوری وغیره در اجرا کمک نمی‌کنند و فقط ایده می‌دهند، پیشنهاد من این است که سازمان‌های ذیربط برای مثال برای یک کسب و کار اینترنتی، اینترنت رایگان در اختیار کارآفرین قرار دهند و بعد اینکه راه افتاد، بگویند چند سال دیگر هزینه آن را پرداخت کنید تا کسب و کار مهلت تنفس داشته باشد.
یک کارآفرین و صاحب کسب و کار باید در وهله اول هزینه همه‌چیز را بپردازد و در شروع به کار خود با انبوهی از بدهی‌ها و اقساط با منفی ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون کار را شروع کند، در این فرآیند غلط، کارآفرین درگیری‌های فکری و ذهنی زیادی از جمله پرداخت قسط بانک، بدهی و چک‌ها را دارد و به جای اینکه انرژی و تمرکز را روی توسعه کار بگذارد روی مسائل جانبی صرف می‌کند، لذا عطای کارآفرینی را به لقایش می‌بخشد.
تسهیلات یا تشدیدات؟! مسئله این است
شاهبیگی: برای شروع کار حدود ۸۰ میلیون تومان از بانک کارآفرین تسهیلات گرفتیم که پروسه سخت و زمان‌بری بود، برای تسهیل در دریافت این تسهیلات سامانه کارا را راه‌اندازی کرده‌اند، اما از یک جوان دو نفر ضامن برای تسهیلات می‌خواهند! یک جوان در شروع کار خود چگونه دو ضامن بیاورد و چه کسی به او اعتماد می‌کند؟ این دیگر تسهیلات نیست و نباید اسم آن را گذاشت تسهیلات.
فارس: با توجه به اینکه خدمات یک بخش مهم در رشد اقتصاد غیرنفتی است به‌نظر شما در استان خراسان‌جنوبی دستگاه‌های دولتی برای رشد این بخش به عنوان یک پایه رشد اقتصادی و کاهش آمار بیکاری چه میزان تلاش کرد‌ه‌اند و چشم‌انداز بخش خدمات استان را چه می‌دانید؟
شورستانی: نظر من این است اگر دستگاه‌های ذیربط با یک رویکرد آموزشی، افراد علاقمند به کسب و کار شخصی را آموزش داده و برای شروع کار به آن‌ها تسهیلاتی نیز ارائه کنند، از آنجا‌که بیرجند و کلاً خراسان‌جنوبی نسبت به خیلی از شهرهای دیگر جوانان سختکوش‌تری دارد قطعا اتفاقات خوبی در این عرصه رخ می‌هد.
قطعاً اگر با نگاه مسؤولین، بستر بازتر و حمایت‌ها بیشتر شود و تسهیلات گسترده‌ای چه از نظر مالی چه معنوی، و چه همراهی در قالب مشاوره شروع کسب و کار ارائه شود، استان خراسا‌ن‌جنوبی شاهد اتفاقات خوبی در این زمینه خواهد بود.
پاسخ به یک دغدغه یا انتقاد
فارس: یکی از انتقادات و نگرانی‌هایی که اکنون از سوی خانواده‌های دغدغه‌مند، به ویژه خانواده‌های سنتی وجود دارد این است که گسترش و رستوران‌های مدرن به سبک غربی سبک زندگی و ارزش‌های سنتی و دینی جامعه ما را هدف گرفته، پاسخ شما به این دغدغه چیست؟
شاهبیگی: نظر من این است باید نگاه کنیم که کلاً دنیا روی چه چیزی می‌چرخد، همانطور که در ایران رستوران‌های غربی، عربی و غیره راه‌اندازی می‌شود، در خارج از کشور هم رستوران‌های ایرانی متعددی باز شده است، به‌طور مثال در آمریکا و ایتالیا، سوئد و بسیاری از کشورهای دیگر که از آن مطلعم تعداد زیادی رستوران ایرانی داریم، آیا در آنجا شاکی هستند که چرا در کشور ما رستوران ایرانی راه‌اندازی کردید؟ ما صرفاً فضایی را ایجاد کرده‌ایم که اعضای یک خانواده بدون دغدغه و کنار یکدیگر بخشی از زمان خود را در آن سپری کرده و غذایی میل کنندو بسیاری از مردم نیز این سبک غذایی را می‌پسندند که باید به نظر آن‌ها نیز احترام گذاشت.
علاوه براین یک سری خانواده‌ها را نیز داریم که کاملاً سنتی هستند اما مشتری پر و پا قرص این سبک و سیستم هستند، و بالعکس خیلی از خانواده‌های با نگاه مقابل نیز هستند که طرفدار سبک سنتی هستند.
می‌شود چیزهای خوب را هم از غرب برداشت کرد
شورستانی: استدلال من این است که کت و شلواری که این روزها می‌پوشیم هم غربی است و در فرهنگ ایرانی نبوده، پس وقتی که از بالاترین مقامات تا پایین‌ترین و حتی کارمندان ادارات ملزم به پوشیدن کت و شلوار هستند قطعاً مشکلی ایجاد نکرده است، پس می‌شود چیزهای خوب را هم از غرب برداشت کرد.
مسئله غذا چیزی است که فارغ از بحث‌های سیاسی است، خیلی‌ها توریست هستند و دوست دارند غذای ایرانی بخورند و بالعکس، بدی این است که ما همه‌چیز را سیاسی می‌بینیم، خوردن یک غذای چینی این نیست که من کمونیسم چین را دوست دارم و یا خوردن یک غذای غربی هم دلیل بر این نیست که به دنبال فرهنگ غرب باشیم.
به برکت کارمان اعتقاد داریم
فارس: سخن آخر
شاهبیگی: ما در مجموع در رستوران‌های خود برای ۵۵ نفر طی دوسال اشتغالزایی مستقیم کردیم، از این ۵۵ نفر تنها پنج نفر متخصص بودند و ۵۰ نفر را آموزش دادیم، به برکت کارمان اعتقاد داریم و معتقدیم ایجاد شغل و مشغول کردن یک نفر هم باعث می‌شود که دعایشان همیشه پشت سرمان باشد.
شورستانی: یک ایده خوب باعث می‌شود افراد بروند سرکار و کارآفرینی شود و به موازات آن تأثیر مستقیم آن را در برخی مسائل و کاهش خلافکاری‌ها و بزهکاری‌ها مانند اعتیاد، سرقت و غیره مشاهده کرد، بنابراین کارآفرینی در مسائل امنیتی و اجتماعی جامعه مؤثر است.
انتهای پیام/۴