عقب ماندگی تاریخی در زیرساخت‌های توسعه حمل‌ونقل شرق کشور؛

صفر؛ سهم خراسان‌جنوبی از اعتبارات ۱۴۰۰ راه آهن/ پیشرفتی که روی ریل ۱۵ درصد قفل شد

عدم تخصیص اعتبارات به پروژه ملی راه آهن خراسان جنوبی نشان می دهد مسئولان استان آنطور که باید نتوانستند اعتبارات را به این پروژه عظیم گسیل دهند و این پروژه روی ریل پیشرفت 15 درصد قفل شده است.

به گزارش خبرنگار خاورستان، از زمانی که هنوز خراسان‌جنوبی بخشی از خراسان بزرگ بود، زمزمه ضرورت ایجاد راه‌آهن در جنوب خراسان و شهر بیرجند مطرح و کارشناسان سخنان مختلفی در این رابطه مطرح می‌کردند.

نگاهی به سابقه پروژه راه‌آهن بیرجند

طبق بررسی‌ها، خواسته مردم جنوب خراسان قدیم و خراسان‌جنوبی فعلی در زمینه راه‌آهن برای اولین بار در سال ۸۰ توسط نمایندگان خراسان بزرگ و سیستان و بلوچستان در مجلس به رئیس جمهور وقت ارائه و بعد از آن تقاضا به وزارت خانه مربوطه ارجاع شد.

اما کار تا به مرحله اجرا برسد، سال‌ها طول کشید. استانداران مختلف و معاونان آنان بارها از این پروژه سخن گفتند اما مردم در عمل چیزی را مشاهده نمی‌کردند.

کمبود اعتبار و عدم پیشرفت راه آهن زاهدان به بیرجند

در نهایت قطعه زاهدان تا بیرجند – گناباد و ایستگاه یونسی به طول ۷۶۰ کیلومتر در سال ۹۳ تصویب شد اما این ۲ قطعه به دلیل اعتبارات بسیار اندک پیشرفت کندی داشته که زمینه گلایه‌های متعدد مردم را به همراه داشت و بارها از مسئولان چرایی عدم پیشرفت منطقی و برنامه‌ریزی شده این پروژه را می‌پرسیدند.

مطالبه احداث راه‌آهن خراسان جنوبی زمانی شدّت گرفت که نمایندگان وقت مردم خراسان جنوبی در مجلس شورای اسلامی با پیگیری‌های مستمر توانستند دولت را وادار به قراردادن ردیف بودجه مشخص برای آن در بودجه ۱۴۰۰ کنند.

بعد از قراردادن ردیف بودجه، مسئولان خراسان جنوبی وعده‌هایی برای آغاز به کار پروژه راه‌آهن در خراسان جنوبی می‌دادند و به خصوص استانداران، “بزودی” یا “چند ماه آینده” را مطرح می‌کردند که در نهایت در ۱۵ مهر ۱۳۹۸ در روز ملی روستا و عشایر، با حضور وزیر ورزش و جوانان، کلنگ آغاز احداث راه‌آهن از بیرجند به ایستگاه یونسی گناباد بر زمین زده شد.

بعد از این کلنگ‌زنی، وعده‌ها وارد مرحله دیگری شد و زمان اتمام پروژه در قول‌های مسئولان دیده می‌شود اما اکنون پس از گذشت بیش از دو سال از کلنگ زنی پروژه راه آهن هنوز شاهد پیشرفتی در روند اجرای پروژه نیستیم.

وحید داعی مدیرکل راه و شهرسازی خراسان‌جنوبی در گفت‌وگو با خبرنگار خاورستان، می‌گوید: پروژه ریلی کریدور شرق کشور از مسیر چابهار، زاهدان، نهبندان، سربیشه، بیرجند، قاین و گناباد می‌گذرد و به یونسی و مشهد بافق می‌رسد که طول این کریدور یک هزار و ۵۰۰ کیلومتر است.

در حال پیگیری جذب بودجه راه آهن هستیم

وی خاطرنشان کرد: این کریدور از چند محور پیگیری می‌شود اولین موضوع اعتباراتی است که در پیوست یک قانون بودجه هر سال گذاشته می‌شود و در سال جاری از قطعه زاهدان به یونسی ۶۰ میلیارد تومان اعتبار داشته و تخصیص آن صادر شده است که مبلغی حدود ۲۰ میلیارد تومان است و به دلیل اینکه که در خزانه وجود ندارد در حال پیگیری جذب این اعتبارهستیم.

مدیرکل راه و شهرسازی خراسان‌جنوبی یادآورشد: در لایحه بودجه ۱۴۰۱اعتبار راه آهن از ۶۰ میلیارد تومان به ۱۱۲ میلیارد تومان و به دوبرابر افزایش یافته است که در پیوست قانون بودجه است که امیدواریم مجلس همین میزان اعتبار تایید و یا افزایش یابد.

عدم تخصیص اعتبار از محل دوم اعتبارات پیش بینی شده برای راه آهن

داعی با اشاره به اینکه یکی از مسیرهای اعتباراتی پیوست یک قانون بودجه بوده است که در حال پیگیری است، گفت: در پیوست یک قانون بودجه جدولی در مجلس شورای اسلامی تحت عنوان اعتبارات مناطق کمتر توسعه یافته (بند ط) وجود دارد که از محل فروش اموال مازاد دولت تامین اعتبار می‌شود که اعتبارات در این جدول ۴۷۵ میلیارد تومان است و این مسیر دوم اعتباری است که سازمان برنامه و بودجه هنوز از این محل تخصیص اعتباری نداده است.

صندوق توسعه ملی مسیر سوم اعتباری

وی ادامه داد: مسیر سوم اعتباری راه آهن ۲ هزار و ۶۰۰ میلیارد صندوق توسعه ملی است که برای مسیر بیرجند قاین یونسی کار می‌شود و کنسرسیوم ریلی متشکل از ۶ شرکت راه سازی تشکیل دادیم و تضمین آن را از شرکت راه آهن پیگیری کردیم و تبدیل به تضمین سازمان برنامه وبودجه در قانون بودجه سنواتی شده و قرارداد بین وزارت راه و شهرسازی برای کنسرسیوم ریلی امضا شد.

مدیرکل راه و شهرسازی خراسان‌جنوبی خاطرنشان کرد: مصوبه هیات امنای صندوق توسعه ملی برای دو هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان که به این پروژه در قابل تسهیلات کمک می‌شود را گرفته شده است و در حضور رئیس جمهور این موضوع مطرح و قرار شد وزیر راه و شهرسازی جلسه ای با حضور استاندار، مسئول صندوق توسعه ملی و بانک ها برگزار و عاملیت پرداخت دو هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان را قبول کنند.

داعی ادامه داد: هفته‌های گذشته با آقای استاندار و نماینده مردم قاین و زیرکوه در مجلس شورای اسلامی جلسه ای با رئیس هیات عامل صندوق توسعه ملی برگزار کنیم تا پرداخت این مبلغ مشروط به اینکه بانک ها آورده ای داشته باشند نباشد و صندوق فارغ از اینکه بانک ها آورده ای داشته باشند پول خود را پرداخت کند. با ۲۰ درصد سهام مالکانه را که سرمایه گذار بیاورد موافقت شد که به صورت مرحله ای با کسر از صورت وضعیت پیمانکار پرداخت شود.

تشکیل کنسرسیوم بانکی برای پرداخت اعتبارات صندوق توسعه ملی

وی با بیان اینکه بحث کنسرسیوم بانکی با حضور آقای استاندار را پیگیری کردیم، گفت: چون مبلغ دوهزار و ۶۰۰ میلیارد عدد بزرگی است یک بانک نمی تواند عاملیت آن را قبول کند و مجبور هستیم کنسرسیوم بانکی تشکیل بدهیم که لیدر آن بانک رفاه است و بانک ملی، تجارت و ایران زمین نیز جزو این کنسرسیوم هستند.

مدیرکل راه و شهرسازی خراسان‌جنوبی خاطرنشان کرد: امیدواریم بحث کنسرسیوم بانکی حل شود تا بتوانیم این پول را از صندوق توسعه ملی اخذ کنیم.

داعی بیان کرد: قطعه بیرجند، قاین، یونسی ۲۷۱ کیلومتر که ۳۲ کیلومتر بیرجند به قاین، ۵۸ کیلومتر از یونسی به گناباد و قاین است که در حال انجام کار است که ۹۰ کیلومتر پیمانکار دارد و ۱۸۵ کیلومتر مانده است که داریم کار می کنیم این مقدار از پروژه را فعال کنیم.

۱۵ درصد پیشرفت فیزیکی راه آهن خراسان جنوبی

وی تصریح کرد: ۳۲ کیلومتر از این پروژه که در استان ما قرار دارد پیشرفت ۲۰ درصد در زیرسازی و ۱۵ درصد در کل پروژه دارد.

مدیرکل راه و شهرسازی خراسان‌جنوبی گفت: با ۶ شرکت بزرگ راهسازی اعم از تیراژ، آرادان، اس دی ام، توچال، توسار و ویسا کنسرسیوم ریلی تشکیل و ثبت حقوقی شده است که دو هزار و ۶۰۰ میلیارد از محل صندوق توسعه ملی گرفته و در کنسیرسیوم ریلی هزینه می‌شود که باید ۲۰ درصد خود شرکت ها، آورده در قالب سهام مالکانه داشته باشند که قرار شد از هر صورت وضعیت ۲۰ درصد کسر شود و به عنوان آورده لحاظ شود.

عقب ماندگی تاریخی در زیرساخت‌های توسعه شرق کشور

مصطفی نخعی نماینده مردم نهبندان و سربیشه در مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگارخاورستان، اظهارکرد: متاسفانه در خصوص زیرساخت‌های توسعه مربوط به حوزه حمل و نقل در شرق کشور از جمله خراسان جنوبی عقب ماندگی تاریخی را داریم و متاسفانه دولت‌ها در ادوار گذشته آن توجهی که باید می داشتند نداشته اند و توسعه نامتوازنی را در کشور شاهد هستیم.

وی افزود: اگر نیمه شرقی را با نیمه غربی مقایسه کنیم از لحاظ زیربنایی عقب ماندگی تاریخی و مثال زدنی را شاهد هستیم که مهم ترین اقدام این است که ظرفیت‌های شرق کشور اعم از ظرفیت‌های منطقه‌ای و جغرافیایی و ارتباط با کشورهای شرقی را جدی بگیریم.

نماینده مردم نهبندان و سربیشه در مجلس شورای اسلامی خاطرنشان‌کرد: ظرفیت سواحل مکران در جنوب شرق و ظرفیت‌هایی که در خراسان‌جنوبی به لحاظ موقعیت قراردادی از جمله هم مرزی با سیستان و بلوچستان، کرمان، یزد و خراسان رضوی وجود دارد که موقعیت استراتژیکی به این استان داده است.

ظرفیت های مهم خراسان جنوبی مغفول مانده است

نخعی خاطرنشان کرد: مرز بسیار مهم ماهیرود که اکنون بسیاری از مراودات ما از طریق این مرز صورت می گیرد و اینکه کریدور مهم شرق کشور و ظرفیت های معدنی که در این استان وجود دارد ظرفیت‌هایی است که متاسفانه خیلی به این ظرفیت ها توجه نشده است.

نبود طرح آمایش سرزمینی در کشور/ فرآیند توسعه مبتنی بر دیپلماسی چانه زنی است

وی با بیان اینکه ما در کشور آمایش سرزمینی را نداریم و تکلیف ما در توسعه متوازن مشخص نیست، گفت: فرآیند توسعه در کشور بجای اینکه منطقی و از طریق طرح آمایش سرزمینی و علمی باشد بیشتر مبتنی بر دیپلماسی چانه زنی است.

نماینده مردم نهبندان و سربیشه در مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: هر استانی که امکان چانه زنی بیشتر و مسئولان رده بالای بیشتری داشته و جنبه فشارهای سیاسی و دیپلماسی چانه زنی قوی تر داشته باشد امکانات بیشتر به آن استان گسیل شده است.

نخعی اضافه کرد: اگر در کشور آمایش سرزمین یک بار درست و برای همیشه انجام شود و توسعه کشور را براساس این آمایش به طور واقعی و منطقی دنبال کنیم خیلی از مشکلات قابل حل است.

ظرفیت توسعه راه آهن را باید در اجرا فراهم کرد

وی بیان کرد: ما در مسیر طراحی شده راه آهن هستیم یک بخش کار اعم از مطالعه و قرارگیری در مسیر انجام شده است الان در نوبت اجرا و با دولت است؛ راه آهن برای اینکه بتواند تسریع شود باید منابع خوبی اعم از منابع بانکی، عمومی و بودجه دولت و فاینانس خارجی به این پروژه تزریق شود و این ظرفیت هایی است که دولت باید ایجاد کند.

نماینده مردم نهبندان و سربیشه در مجلس شورای اسلامی افزود: دولت اقداماتی را در خصوص فاینانس بانکی و خارجی دارد دنبال می‌کند و ما نیز به دولت کمک می کنیم تا هر چه زودتر این منابع بهتر برای اجرای پروژه تامین شود تا کار تسریع شود.

نخعی بیان کرد: بخشی از منابع تامین پروژه منابع عمومی دولت است که در لایحه بودجه قرار می گیرد و این هرچه بیشتر افزایش پیدا کند به نفع پروژه است اما تنها به هزینه دولت نمی توان اکتفا کرد چراکه هزینه اجرای پروژه خیلی زیاد است.

منابع اعتباری غیردولتی به راه آهن تزریق شود

وی یادآورشد: با توجه به شرایط کسری بودجه که در کشور وجود دارد انتظار اینکه این بودجه از بودجه دولتی تامین شود عملا امکان پذیر نیست که لازم است منابع و آیتم های دیگری برای این پروژه درنظر گرفته شود تا این مهم عملیاتی شود.

به گزارش خاورستان، مسئولان خراسان‌جنوبی درحالی از پیشرفت این پروژه خبر می‌دهند که میزان پیشرفت آن بر روی ۱۵ درصد قفل شده است. وحید داعی مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی سال گذشته و در مصاحبه های مختلفی گفته است: پروژه احداث راه‌آهن بیرجند یونسی با پیشرفت فیزیکی ۱۶ درصد در دست اجرا است.

پس از گذشت یک سال از پیشرفت ۱۶ درصدی راه آهن خبرها از پیشرفت ۱۵ درصدی این پروژه خبر می‌دهد.

به قول مدیرکل راه و شهرسازی خراسان جنوبی از ۶۰ میلیارد تومان اعتبار راه آهن در بودجه سال ۱۴۰۰ هنوز اعتباری به این پروژه مهم در خراسان جنوبی نرسیده است. مسیر دوم اعتباری که از بند ط قانون بودجه پیش بینی شده بود نیز محقق نشده است و کنسرسیوم اعتباری از محل صندوق توسعه ملی نیزدر حال شکل گیری بین بانک ها است و هنزو اعتباری از این محل نیز به راه آهن نرسیده است. عدم تخصیص اعتبار برای راه آهن مهم شرق کشور از ظلم های بزرگ دولت های گذشته به این پروژه مهم است.

گیرکردن پروژه بسیار مهم راه آهن بر روی پیشرفت ۱۵ درصدی نشان می دهد که آنطور که باید به این پروژه مهم توجه نشده است و در این پروژه شاهد یک بی توجهی هستیم و خراسان جنوبی در یک عقب ماندگی تاریخی گیر کرده است.

بنابراین گزارش؛ مردم بر خلاف برخی رسانه‌ها که مدعی بودند سوت قطار تا سال ۱۴۰۰ در خراسان جنوبی شنیده می‌شود، منتظر هستند تا با وعده‌های مسئولان شاهد شروع به‌کار جدی این پروژه ملی و بین‌المللی در استان باشند که با این اعتبارات و وعده‌ها، خیالی بیش نخواهد بود.

انتهای پیام/ ۵