گزارشی از مشکلات حوزه صنایع دستی خراسان جنوبی؛

صنایع دستی در پیچ و خم چالش ها/ بیمه، نبود بازار فروش و مکان مهمترین مشکلات صنعتگران است

فعالان حوزه صنایع دستی خراسان جنوبی در پی شیوع کرونا با مشکلات و چالش های فراوانی مواجه شدند اما تاکنون حمایتی از سوی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان به آنها نشده است.

به گزارش خبرنگار خاورستان، مشاغل خانگی و فعالیت در حوزه صنایع دستی سالها میشود در خراسان جنوبی باعث درآمد زایی برای فعالان این حوزه شده و افراد زیادی به ویژه زنان را مشغول بکار کرده است. کارگاه های تولیدی زیادی در استان در حوزه های مختلف فعال شده است. اما طی یکسال و نیم گذشته شیوع کرونا تمام آرزو و برنامه های فعالان حوزه صنایع دستی را از بین برده است.
نبود بازار فروش و تعطیل شدن نمایشگاه ها صنایع دستی مهمترین مشکل به وجود آمده برای صنعتگران استان است اما عدم حمایت و همکاری سازمان های متولی به ویژه اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان
در این مدت بر مشکلات صنعتگران استان افزوده است.
حمایت ها فقط در حد حرف و وعده است
عیدی صنعتگر حوزه حکاکی روی چرم در گفت و گو با خاورستان، اظهار کرد: حدود چهار سال است در زمینه حکاکی روی چرم به صورت حرفه ای مشغول بکار بوده و اولین تولید کننده حکاکی روی چرم در استان هستم.
وی افزود: بازاریابی برای تولیداتم از طریق فضای مجازی است.
این صنعتگر حکاکی روی چرم بیان کرد: ابتدای آغاز بکار حدود پنج میلیون تومان وام از میراث فرهنگی دریافت کردم و بعد از آن تسهیلات دیگری دریافت نکردم.
عیدی با بیان اینکه تعدادی نیرو در این زمینه با من همکاری میکنند که تعداد آنها در بازه های زمانی مختلف متفاوت است، عنوان کرد: بزرگترین مشکل ما، نداشتن مکان است که این مورد مشکل اغلب صنعتگران بوده و عمده آنها در خانه کار میکنند.
وی اظهار کرد: از دیگر مشکلات هنرمندان حوزه صنایع دستی، بحث بیمه است که هنوز مشخص نیست.
این صنعتگر گفت: در پی شیوع کرونا بیشترین آسیب به حوزه صنایع دستی وارد شد و تاکنون حمایت و کمکی به فعالان حوزه صنایع دستی نشده یا حداقل من ندیدم.
عیدی بیان کرد: اگر حمایتی از صنعتگری شده به افرادی بوده که بیمه هستند نه همه.
وی افزود: اغلب مشتری های من خارج از استان و حتی خارج کشور هستند البته چند وقتی میشود مشتری های خارج از کشور کمتر شدند.
این صنعتگر حوزه حکاکی روی چرم بیان کرد: ارسال سفارشات مشتری های خارج استان را از طریق پست، باربری و اتوبوس های پایانه مسافربری انجام میدهم.
عیدی با بیان اینکه قیمت های تعیین شده برای تولیداتش با توجه به قیمت چرم و کار انجام شده منصفانه است، گفت: خوشبختانه درآمدم خوب و راضی کننده است.
وی در مورد حمایت هایی که باید از صنعتگران باشد، تصریح کرد: تاکنون بارها با من در صدا و سیمای استان مصاحبه شده اما هیج بازخوردی این کار برای من نداشته است.
این صنعتگر بیان کرد: مسیولان حرف از حمایت میزنند اما در عمل چیزی مشاهده نمیشود. برای نمونه اغلب صنعتگران در بحث مکان، بازار فروش و بیمه مشکل دارند اما حل نمیشود.
عیدی خاطرنشان کرد: اگر میراث فرهنگی در حوزه مکان و ایجاد بازارچه های دایمی صنایع دستی که هم کار انجام شود و هم به فروش برسد مانند شهرهای اصفهان، شیراز و یزد اقدام کند خیلی خوب است.
وی با تاکید بر اینکه ادارات دولتی که سفارش تولیدات صنایع دستی دارند کار را به اهلش بسپارند، گفت: اگر مدیران ادارات برای تقدیر از کارمندان یا سایر افرادی که هدیه میدهند به جای تهیه کارت هدیه و خرید وسایلی که عمدتا چینی است از تولدیدات صنایع دستی استان خرید کرده و هدیه بدهند بسیار کار خوبی است چراکه هم از تولید کننده حمایت شده و هم معرفی برای صنایع دستی است.
این صنعتگر خاطرنشان کرد: برخی از رشته های صنایع دستی مخصوص استان خراسان جنوبی بوده و در حال منسوخ شدن است که میطلبد این رشته ها به قشر جوان آموزش داده و توسعه پیدا کند؛ برای نمونه برک بافی مختص استان ما است و تنها یک نفر در استان و کشور مشغول بکار است که نیاز است برای جلوگیری از منسوخ شدن این رشته اقدام شود.
عیدی با بیان اینکه مسیولان از صنعتگران حوزه صنایع دستی حمایت کنند، گفت: حمایت کردن به حرف زدن تنها نیست بلکه باید در عمل مشخص باشد.
نبود بازار فروش مهمترین مشکل صنعتگران
رقیه طالبی فعال حوزه پارچه بافی و حوله بافی نیز که از تولید کننده های برتر استانی، کشوری و بین المللی است در گفت و گو با خاورستان، اظهار کرد: در حال حاضر مهمترین مشکل تولید کننده ها بازار فروش است. به دلیل شیوع کرونا نمایشگاه ها و بازارچه های صنایع دستی تعطیل شده است.
وی از راه اندازی یک فروشگاه برای فروش تولیدات در بیرجند طی روزهای گذشته خبر داد و افزود: تولید حوله و پارچه دست بافت در استان زیاد شده و بازار خارج از استان نداریم و بیشتر تولیدات روی دست ما مانده است.
این صنعتگر حوزه پارچه بافی بیان کرد: نوسانات در قیمت مواد اولیه بسیار زیاد شده علی رغم اینکه قیمت مواد اولیه افزایش یافته اما فروش تولیدات نداریم.
طالبی در خصوص ارسال تولیدات به خارج استان، گفت: قبل از شیوع کرونا تولیدات را با همکاری جهاد دانشگاهی و وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی به تهران ارسال کردیم. در مورد ارسال تولیدات به خارج کشور؛ تایلند نیز یکبار با بار مسافر ارسال کردیم اما بعد از شیوع کرونا ارسال نداشتیم.
وی اظهار کرد: ارسال با پست نیز هزینه دارد که به صرفه نیست ضمن اینکه در حال حاضر به دلیل نبود پروازهای خارجی، گمرک هم ارسال تولیدات را انجام نمیدهد. ارسال چمدانی تولیدات به خارج کشور داشتیم اما ارسالی که مختص حوله و پارچه دست بافت باشد نبوده است.
این صنعتگر گفت: در این مدتی که کرونا تمام کسب و کارهای را تحت تاثیر قرار داده هیچ حمایتی از تولید کننده ها نشده است. یک نمایشگاه در تهران بود که میراث فرهنگی گفت باید با هزینه شخصی خود برویم و اجاره غرفه را پرداخت کنیم که در این شرایط کرونا و افزایش هزینه ها به صرفه نبود و نرفتم؛ غرفه رایگان برای کارآفرینان خاصی بود نه همه کارآفرینان استان و میراث فرهنگی نیز غرفه رایگان را برای کارآفرینان خاص در نظر گرفته بود.
طالبی به حمایتها اشاره و عنوان کرد: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز به دلیل اینکه کارآفرین برتر کشوری شدم، هدیه ای به عنوان وام به من داد که پرداخت اقساط آن بلافاصله از ماه بعد آغاز شد. یک وام دیگر با چهار درصد سود صندوق کارآفرینی امید به دلیل اینکه دو کارگاه داشتم به من داد.
وی در مورد بیمه تصریح کرد: خودم بیمه نیستم اما تمامی خانم های روستایی که با من همکاری دارند را برای بیمه به صندوق بیمه روستاییان و عشایر معرفی کرده و یکسال هزینه بیمه را پرداخت کردم.
این صنعتگر حوزه پارچه بافی از عدم همکاری برخی ادارات متولی گلایه و بیان کرد: تمام صنعتگران در بحث صدور مجوز برای پیشران های صنایع دستی مشکلاتی دارند که از میراث فرهنگی درخواست همکاری میکنم.
وقتی مردم استان ارزش کار را نمیدانند
احمد مرادی از فعالان حوزه گلیم بافی و سفره آردی در روستای شیرمرغ شهرستان قاین نیز در گفت و گو با خاورستان، اظهار کرد: حدود سه سال میشود کارگاه گلیم بافی را راه اندازی کردم.
وی با بیان اینکه همسرش و تعدادی از خانم های روستا در این کارگاه مشغول بکار هستند، افزود: متاسفانه با شیوع کرونا کار ما کمتر شده و برخی از نیروهایی که در این کارگاه کار میکردند فعالیت ندارند.
این صنعتگر به نبود بازار فروش تولیدات در استان اشاره کرد و گفت: کارهایم را برای فروش به تهران ارسال میکنم چراکه در استان مشتری نداشته و ارزش کار را نمیدانند.
مرادی گفت: با توجه به اینکه قیمت نخ و رنگ بسیار افزایش داشته و کار بافت سفره آردی و گلیم سخت و زمان بر است اما مشتری هنگام خرید به این مسایل توجه نکرده و انتظار ندارد قیمت گلیم برای نمونه یک میلیون تومان باشد در صورتی که این قیمت در برابر زحمت کار، هیچ نیست.
وی عنوان کرد: ابتدای آغاز بکار تسهیلات دریافت کردم اما دیگر برای دریافت تسهیلات اقدام نکردم.
این صنعتگر به فروش تولیداتش در تهران اشاره کرد و گفت: چند ماهی میشود با یک مشتری از تهران آشنا شده و کارها را جهت فروش برای وی ارسال میکنم که کمی کمک حالم شده است.
مرادی گفت: خوشبختانه این مشتری سفره آردی و گلیم ها را به خارج کشور؛ دُبی ارسال کرده و هزینه فروش را بلافاصله واریز میکند.
وی با بیان اینکه نظرات و ایده های این مشتری به تولیدات بهتر منجر شده، بیان کرد: حمایتی که باید از سوی مسیولان استان از من و سایر صنعتگران بشود توسط این مشتری انجام میشود.
فروش سفره آردی در دبی
دینی خریدار تولیدات سفره آردی و گلیم های روستای شیرمرغ در گفت و گو با خاورستان، اظهار کرد: برای خانه بوم گردی برادرم در دماوند به دنبال گلیم و سفره آردی بودم که با جست و جو در اینترنت با کار گلیم بافی در روستای شیرمرغ و ابرقو آشنا شدم اما کیفیت کار روستای شیرمرغ در خراسان جنوبی بسیار خوب بود.
وی افزود: با پیگیری توانستم شماره آقای مرادی را پیدا کرده و سفارش خرید بدهم وقتی اولین کارهایش را برایم ارسال کرد دیدم تولیدات بسیار خوب، با کیفیت بافت، تمیز، قرینه بافی ظریف و … رعایت شده است پس از آن قرار شد به آقای مرادی و همسرش سفارش کار بدهم.
این خریدار بیان کرد: در حوزه صنایع دستی آشنایی کاملی با تمام صنایع دستی استانها دارم اما به صورت شخصی کار میکنم و تاجر یا صادر کننده صنایع دستی نیستم بلکه تولیدات سفره آردی و گلیم استان خراسان جنوبی را برای دوستان، آشنایان و فامیل سفارش میدهم.
دینی از ارسال تولیدات کارگاه سروناز روستای شیرمرغ به دبی خبر داد و گفت: تا کنون گلیم و سفره آردی برای دوستان در دبی فرستادم و دوستان نیز با معرفی اینکار به سایرین باعث جذب مشتری شده اند.
وی به عدم معرفی خوب و شناخت این تولیدات در استان خراسان جنوبی و کشور اشاره کرد و گفت: صنایع دستی برای فروش نیاز به معرفی و بازاریابی دارد. اگر خریدار ارزش کار، سخت و زمان بر بودن تولیدات را بداند حتما قدر دانسته و با قیمت تعیین شده خرید میکند.
این خریدار عنوان کرد: تولیدات سفره آردی و گلیم آقای مرادی و همسرش ارزش قیمت های تعیین شده را دارد چراکه هزینه مواد اولیه بالا رفته و نیرویی که مشغول بکار است نیاز به درآمد دارد.
هنر اصیل هر منطقه شناسایی و معرفی شود
رضایی از فعالان حوزه بافته های داری نیز در گفت و گو با خاورستان، اظهار کرد: در گذشته در حوزه تابلو فرش در مشهد فعالیت داشتم و چند ماهی میشود در قاین مستقر شده و به دنبال احیای صنایع دستی اصیل این منطقه هستم.
وی افزود: در حال حاضر در بحث بافت سفره آردی مشغول به فعالیت بوده و برند این کار را به ثبت رساندم.
این صنعتگر با بیان اینکه کرونا بازار فروش تمام کارها به ویژه صنایع دستی را از بین برده، عنوان کرد: از طریق فضای مجازی و با ارتباط با مشهد در حال بازاریابی هستم.
رضایی تصریح کرد: باید هنرهای اصیل هر منطقه شناسایی، معرفی و آموزش داده شود چراکه هنر ارزش دارد و باید برای احیای هنرهای قدیمی هر منطقه تلاش شود تا به فراموشی نرود.
وی تاکید کرد: مدیران استانی در این شرایطی که کرونا بازار فروش صنایع دستی را تحت تاثیر قرار داده میتوانند برای هدیه دادن در مراسمات از صنایع دستی استان استفاده کرده و با صنعتگران همکاری کنند.
مافیا شدن میراث فرهنگی برای نورچشمی ها
یکی دیگر از فعالان حوزه صنایع دستی استان که نخواست نامش ذکر شود در گفت و گو با خاورستان، اظهار کرد: در حال حاضر اوضاع صنایع دستی و صنعتگران خوب نیست.
وی با بیان اینکه مشکلات زیاد است و همیشه گفته شده و برطرف نمیشود، گفت: متاسفانه میراث فرهنگی اصلا با صنعتگران همکاری نمیکند. میراث فرهنگی یک مافیا شده که فقط برای یک نفر نورچشمی است. ان شاءالله با روی کار آمدن دولت جدید و عوض شدن تمامی مسیولان میراث فرهنگی مشکلات صنعتگران برطرف شود.
این صنعتگر بیان کرد: انگار که حوزه صنایع دستی در میراث فرهنگی فقط مربوط به یک نفر است و حوزه صنایع دستی نیز همان یک صنعتگر را میشناسد اما از افرادی که با سرمایه های ۴۰۰ میلیون تومانی خودشان کار میکنند، حمایت نمیکند.
وی عنوان کرد: علی رغم اینکه بارها در این خصوص صحبت شده اما هیچ فایده ای نداشته. امیدوارم مسیولان استان به بحث مافیا در صنایع دستی استان توجه کرده و این مافیا بازی، پارتی و حق حساب دادنها را از میراث فرهنگی استان بگیرند.
این صنعتگر گفت: متاسفانه برخی از امکانات و خانه های میراث فرهنگی برای فعالیت صنعتگران به عده ای اندک به صورت رایگان داده شده و به سایر صنعتگران میگویند در مزایده شرکت کنید و برای مکان اجاره بدهید.
حضور در افتتاح ها برای عکس گرفتن و رزومه کاری
وی اظهار کرد: میراث فرهنگی در ظاهر با تمام صنعتگران همکاری میکند اما در عمل چیز دیگری است. حضور مسیولان میراث فرهنگی استان در مراسم افتتاح کارگاه ها و عکس گرفتن فقط برای رزومه کاری خودشان است و بس‌.
شناسایی ۸۰ رشته صنایع دستی در خراسان جنوبی/ حمایت از صنعتگران
حسین عباس زاده معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی در گفت و گو با خاورستان، اظهار کرد: میراث فرهنگی در راستای حمایت از صنعتگران برای فروش محصولات آنها یک اپلیکیشن و سایت مجازی راه اندازی کرده است.
وی افزود: وزارت میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری نیز یک سایت تفریحاتی دارد که صنعتگران با ورود در این سایتها و اپلیکیشن میتوانند محصولات خود را جهت فروش ارایه دهند.
معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی بیان کرد: پرداخت تسهیلات به متقاضیان از دیگر حمایت های ما است که خوشبختانه هر صنعتگری که مراجعه کرده برای اخذ تسهیلات معرفی کردیم.
عباس زاده عنوان کرد: میزان تسهیلات با توجه به درخواست صنعتگران در حوزه راه اندازی کارگاه و سایر موارد متفاوت بوده و درصد سود تسهیلات چهار درصد است.
وی در مورد بیمه صنعتگران، اظهار کرد: هر فردی که متقاضی بیمه بوده را به صندوق بیمه روستاییان و عشایر معرفی کردیم. سال گذشته سه هزار نفر از طریق خوشه های صنایع دستی بیمه شدند که تا پایان مرداد ماه بیمه آنها در جریان است.
معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی گفت: مجموع رشته های صنایع دستی شناسایی شده در استان ۸۰ رشته بوده که ۲۵ رشته فعال و ۱۵ رشته نیمه فعال است.
عباس زاده بیان کرد: شیوع ویروس کرونا ضربه اقتصادی سختی به حوزه صنایع دستی وارد کرده است به گونه ای که میزان فروش صنایع دستی استان در سال گذشته سه میلیارد تومان بوده که این مبلغ نسبت به سال قبل از آن ۵۰ درصد کاهش را نشان میدهد.
وی عنوان کرد: معمولا اغلب رشته های صنایع دستی فعال استان به صورت خانگی بوده و مجوز خانگی برای آنها صادر میشود و رشته ای که نیاز به راه اندازی کارگاه دارد برای آن مجوز کارگاه صادر میشود.
معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی افزود: در تمام استان اماکن و خانه های تاریخی که وجود دارد برای انجام فعالیت صنعتگران در اختیار آنها است.
عباس زاده در مورد میزان اعتبار در نظر گرفته شده در حوزه صنایع دستی برای سال جاری، اظهار کرد: تاکنون مبلغ اعتبار در نظر گرفته شده اعلام نشده و پرداخت تسهیلات مانند گذشته در هر رشته متفاوت است. پرداخت تسهیلات برای رشته های مختلف صنایع دستی بر اساس کار کارشناسی انجام میشود.
انتهای پیام/۱۲۷ / ۳