گزارشی از مشکلات حوزه کشاورزی خراسان جنوبی؛

مدیران سیاسی؛ مشکل حوزه کشاورزی خراسان جنوبی / غفلت از آموزش، بازاریابی و خودکفایی کشاورزان/ با حلوا حلوا کردن کام کشاورزان شیرین نمی شود

یک کارشناس حوزه کشاورزی گفت:در حالی که حوزه کشاورزی و تولید گندم و جو، زرشک و زعفران، مرغ و تخم مرغ سیاسی نیست؛ ولی با آن سیاسی برخورد می شود که این مشکل بخصوص در سال های اخیر بیشتر به چشم می خورد.

به گزارش خاورستان، با توجه به روی کارآمدن دولت جدید و احتمال تغییرات مدیریتی در سازمان ها و دستگاه ها، با یکی از کارشناس حوزه کشاورزی استان خراسان جنوبی در خصوص مشکلات، ظرفیت ها، اولویت ها و مسائل مدیریتی بخش کشاورزی استان به گفتگو نشستیم.
رحیمی کارشناس در گفتگو با خبرنگار خاورستان، اظهارکرد: یکی از مهم ترین مشکلات حوزه کشاورزی خراسان جنوبی این است که ” خشکسالی” یک اتفاق دانسته می شود در حالی که “خشکسالی” یک واقعیت و ترسالی یک ” اتفاق” است. بر همین اساس، برنامه ریزی ها در حوزه کشاورزی بر مبنای ترسالی ها انجام می شود، در حالی که باید بر مبنای خشکسالی انجام شود.
وی افزود: در حالی که حوزه کشاورزی و تولید گندم و جو، زرشک و زعفران، مرغ و تخم مرغ سیاسی نیست؛ ولی با آن سیاسی برخورد می شود که این مشکل بخصوص در سال های اخیر بیشتر به چشم می خورد. در این خصوص باید به دنبال مسئولان باتجربه، پاکدست، امتحان پس داده و متخصصی بود که در در استان کم هم نیستند، اما متاسفانه افراد حاضر در ستادهای انتخاباتی در اولویت قرارگرفته اند.
مشکل کشاورزی نرم افزاری است نه سخت افزاری
رحیمی با تاکید بر اینکه مشکل کشاورزی نرم افزاری است نه سخت افزاری، گفت: تاکنون و طی سالهای اخیر هیچ کس نیامده تا اثربخشی میلیاردها تومان اعتباری را که در حوزه شهرکهای گلخانه ای هزینه شده، یا روستاهایی که پر تراکتور شده را بررسی کند. هیچ کس نواقص آبیاری تحت فشار را بررسی نکرده تا ببیند که آیا این نوع آبیاری بهترین است یا خیر؟ در حالی که با توجه به تبخیر بیش از حد در استان، به ویژه در بافت های با خاک سنگین و ای سی بالای آب، این نوع آبیاری؛ بهترین روش نیست.
این کارشناس تاکید کرد: بخش کشاورزی نرم افزاری و تخصصی است نه سخت افزاری و سیاسی، هر وقتی که به صورت سخت افزاری و سیاسی به بخش کشاورزی توجه می شود، نتیجه همینی می شود که هست.
وی اظهارکرد: متاسفانه در استان ما اعتقادی وجود دارد که صنعت بیشتر از کشاورزی گره گشای اشتغال و اقتصاد دانسته می شود، در حالی که این اشتباه است. چرا که کشاورزی با کمترین هزینه و مشکل زیست محیطی، می تواند بیشترین اشتغال را ایجاد و به عنوان شغل مولد، دهها شغل دیگر را در کنار خود ایجاد کند.
او بیان کرد: متاسفانه کم آبی بهانه ای برای بی توجهی نسبت به کشاورزی در استان شده است، در حالی که حدود ۳۰ درصد اشتغال استان در بخش کشاورزی است نه صنعت و سایر بخشها.
غفلت از آموزش و بازاریابی در تولیدات کشاورزی استان
وی تصریح کرد: در حوزه کشاورزی استان، دو بخش اول و آخر حلقه کشاورزی، به ویژه در سال های اخیر مورد غفلت قرار گرفته است. حلقه اول یعنی آموزش های کاربردی و نیازسنجی از کشاورز و حلقه آخر یعنی بازاریابی مورد غفلت واقع شده و حرکت فقط در وسط حلقه یعنی تامین کود، بذر و سم و … بوده است. به همین دلیل، چرخه کشاورزی در استان معیوب است و در حالی که محصولات توسط کشاورزان زحمتکش تولید می شود، اما مشتری کافی برای آن وجود ندارد! کشاورز در اینکه چه محصولی تولید کند، سردرگم است، چون اول حلقه مشکل دارد.
هر چه دیدیم فقط سیاسی بازی و سیاسی کاری بوده
این کارشناس تاکید کرد: افرادی می توانند این مشکلات را حل کنند که با تجربه و متخصص باشند نه اینکه ملاک انتخاب آنها سیاسی بودن و در ستاد بودن باشد. بخش کشاورزی تلفیق علم و هنر و تجربه است نه تلفیق سیاسی بازی و لابی گری و … . کسی باید متولی بخش کشاورزی باشد که باتجربه، متخصص، باسواد و عاری از جریانات سیاسی باشد اما طی ۸ سال اخیر هر چه دیدیم فقط سیاسی بازی و سیاسی کاری بوده است.
بی توجهی نسبت به خودکفایی کشاورزان
رحیمی با تاکید بر لزوم توجه به خودکفایی مالی کشاورزان به عنوان یک اصل مهم، گفت: متاسفانه طی سالهای اخیر از این موضوع نیزغفلت شده است. در این خصوص باید ارتباط کشاورزان با بروکراسی پیچیده بانک ها به حداقل برسد که این امر از طریق تقویت صندوق های حمایت از توسعه کشاورزان امکان پذیر است که طی سال های اخیر مورد کم توجهی قرار گرفته است.
وی افزود: اگر در حوزه کشاورزی، موضوع توانمندسازی کشاورزان و یاددان ماهیگیری به جای ماهی دادن، خودکفایی کشاورزان به لحاظ مالی، ارائه آموزش های کاربردی به کشاورزان و رفع مشکلات بازاریابی، اتفاق می افتاد، کشاورزی استان متحول می شد. اما طی سالهای اخیر این حوزه ها کاملا مورد بی توجهی قرار گرفته است.
این کارشناس ادامه داد: در بحث آب که تهدید اصلی است یکی از اقداماتی که انجام آن ضروری است، این است که باید نهضت آبخوان داری و آبخیزداری با هزینه کم و اثربخشی بالا شکل گیرد. در حوزه منابع آب، باید به راه های خلاقانه فکر شود چرا که سدسازی در اکثر نقاط کشور با مشکلات عدیده ای مواجه است. روش هایی مثل پخش هرزآب، آبخوان داری، آبخیزداری و سدهای زیرزمینی می تواند موثر باشد. همان کاری که با ایجاد شرکت های سهامی زراعی در حدود ده سال قبل در استان بویژه در نوار مرزی انجام شد و پنج شرکت سهامی زراعی شکل گرفت و تقویت شد.
رحیمی عنوان کرد: موضوع عجیب دیگر در استان این است که حساسیت کمی به تخریب منابع طبیعی به خصوص مراتع وجود دارد و گفته می شود که اینجا منطقه بیابانی است؛ شمال که نیست! در حالی که حساسیت حفظ منابع طبیعی در مناطقی مثل خراسان جنوبی بسیار بیشتر از شمال است.
دولت جدید به جای سیاسی بازی به فکر توانمندکردن کشاورزان باشد
وی با اشاره به روی کارآمدن دولت جدید، گفت: هر زمانی که تخصص و دلسوزی و تجربه جایگزین سیاسی بازی و رابطه بازی شود، مشکلات حوزه کشاورزی مرتفع خواهد شد.
رحیمی تاکید کرد: دولت جدید باید به تقویت مولفه های نرم افزاری حوزه کشاورزی تکیه کند نه سخت افزاری، بر همین اساس باید در انتخاب مدیران این حوزه، افراد دلسوز، پاکدست، باتجربه و متخصص را در اولویت قرار دهد و به جای سیاسی بازی و توزیع پول های بدون برنامه ریزی، به فکر توانمندکردن کشاورزان باشد. در این خصوص قطعا نیروهای توانمندی در استان وجود دارند، اما گمنام هستند و متاسفانه گمنام ها به بازی گرفته نمی شوند.
تدوین نقشه راه کشاورزی با حضور کشاورزان باشد
این کارشناس افزود: نقشه راه بخش کشاورزی باید با حضور کشاورزان تدوین شود نه فقط مدیران. هر زمان هم که این اتفاق بیفتد، مشکلات حل خواهد شد. اما اگر همچنان مسئولان بخواهند به تنهایی برای کشاورزان نسخه بپیچند، شرایط به همین وضع موجود خواهد بود.
وی با اشاره به ظرفیت های استان، اظهارکرد: بهره مندی از مزیت های نسبی استان مثلا در حوزه مرغ و سایر محصولات مزیت دار، نباید فقط در حد حرف، بلکه باید در عمل باشد که معنای آن کامل شدن چرخه است که این موضوع هم فقط به معنی ایجاد کارخانه نیست. مثلا آیا با ایجاد فلان کارخانه بسته بندی زعفران مشکلات حل شده است؟ باید حلقه ها تکمیل شود و این حلقه ها با تکیه بر تلفیق دانش بومی و فنی باشد.
با حلوا حلوا کردن که کام کشاورزان شیرین نمی شود
رحیمی افزود: برخلاف تصور؛ ظرفیت های استان در حوزه کشاورزی، فقط زرشک و زعفران و عناب و انار نیست. سالها بر این موضوع تاکید کرده ایم، اما چه اتفاقی افتاده و چه بازخوردی داشته؟ آیا درآمد این کشاورزان هم رشد کرده؟ ظرفیت های استان در حوزه کشاورزی نیروهای متعهد و متخصص، کشاورزان دلسوز و پرکار و طبیعت خدادادی است که همه کیفیت زا هستند، اما در برنامه ریزی ها مدنظر قرار نمی گیرند.
این کارشناس تصریح کرد: سال ها گفته ایم زرشک و زعفران و عناب، اما چه شد؟ با حلوا حلوا کردن که کام کشاورزان شیرین نمی شود، در حوزه زعفران بعضا استان های دیگر از ما جلو زده اند! زرشک و عناب هم در استان های دیگر کشت می شود. اگر ما از این محصولات دم می زنیم، باید کاری کنیم که وضع کشاورزان، زرشک کاران، عناب کاران و زعفرا کاران هم خوب باشد؛ که نیست.
بخش کشاورزی استان می تواند تحول آفرین باشد
وی با اشاره به اجرای طرح نهضت گلخانه ای در استان هم گفت: اجرای این طرح پرهرینه، به شیوه ای که در دولت قبل اتفاق افتاد، پیشرفت و اثرات مورد انتظار را نداشته و نظرات گلخانه داران استان نیز موید این واقعیت است. هزینه های سرسام آور و گذر از هفت خوان بروکراسی اداری و اخذ تسهیلات، احداث شهرکهای گلخانه ای را کم اثر و زمان بر نموده است. آن هم برای تولید محصولاتی که برای آن برنامه ای مبتنی بر نیاز بازار و استان تدوین نشده است. آیا خیارسبز و گوجه فرنگی نیاز ضروری مملکت است یا تولید علوفه؟
رحیمی ادامه داد: بخش کشاورزی استان می تواند تحول آفرین باشد اگر نگاه سیاسی از آن برداشته و هدایت آن به دست افراد متخصص، دلسوز و غیر سیاست زده با سابقه روشن علمی و تجربی سپرده شود، کسانی که تصمیمات اصولی این بخش را در کنار و با حضور کشاورزان و تشکل های واقعی کشاورزی بگیرند وبرایشان توانمندسازی کشاورزان مد نظر باشد نه توزیع اعتبار بدون برنامه مدون.
انتهای پیام/۷ /۳