گزارشی از مشکلات و ظرفیت های گل نرگس؛

معطرترین نرگس ها؛ ناشناخته در بازارهای کشوری/ داد کشارزان از تسهیلات بدون صرفه تولید تا بیمه های گران مزارع و نبود فرآوری گل نرگس

بهره‌برداران گل نرگس در شهرستان خوسف علی رغم پیگیری‌های انجام شده برای رفع مشکلات هنوز با مشکلاتی مواجه بوده و خواستار پیگیری مسئولان هستند.

به گزارش خبرنگار خاورستان، پاییز و زمستان همیشه تداعی کننده سرما، یخبندان، برف و باران است و معمولا بیشتر گیاهان و گل‌ها در خاک خفته‌اند اما در شرق ایران زمین، گل نرگس با ترکیبی از رنگ سفید و زرد تازه سر از خاک بیرون ‌آورده و طراوات و زیبایی بهار را به ارمغان می‌آورد.

خراسان جنوبی رتبه پنجم تولید گل نرگس در کشور را دارد و خوسف هم در استان رتبه نخست را به خود اختصاص داده است.

شهرستان خوسف به دیار نرگس‌زارها معروف است چراکه از قدیم‌الایام خاستگاه این گل بوده و همه روزه شاخه‌ گل های زیادی توسط نرگس‌کاران این شهرستان روانه استان‌هایی مانند تهران، خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان و سایر می‌شود.

سازگاری با شرایط آب و هوایی منطقه، اجرای روش‌های سنتی تولید و استفاده نکردن از کودهای شیمیایی سبب شده که گل نرگس این منطقه علاوه بر عطر و بوی منحصر بفرد و با کیفیت، ماندگاری بالایی نیز داشته باشد.

این روزها در خطه خراسان‌جنوبی همه به هم گل نرگس هدیه می‌دهند، مردم این دیار با گل نرگس به استقبال میهمانان می‌روند و تقریبا در تمامی مجالس رسمی، عمومی یا خصوصی گل نرگس خودنمایی می‌کند اما بهره‌برداران گل نرگس در شهرستان خوسف علی رغم پیگیری‌های انجام شده برای رفع مشکلات هنوز با مشکلاتی مواجه بوده و خواستار پیگیری مسئولان هستند.

تعرفه در نظر گرفته شده برای بیمه گل نرگس زیاد است

علیزاده بهره بردار گل نرگس از روستای آریش شهرستان خوسف در گفت‌وگو با خاورستان، اظهار کرد: ۱۵ سال است در زمینه کشت گل نرگس فعالیت داشته و حدودا یک هکتار سطح زیرکشت دارم اما ۵ هزار متر مربع گُل دهی دارد.

وی افزود: امسال برای بیمه گل نرگس اطلاع رسانی و مقرر شده برای هر مترمربع گل نرگس ۸ هزار تومان تعرفه در نظر گرفته شود و غرامت پرداخت شده برای هر متر مربع ۲۵۰ هزار تومان باشد اما تعرفه تعیین شده برای هر مترمربع زیاد است و مبلغ پرداخت بیمه برای بهره برداری که سطح زیر کشت زیادی دارد سنگین تمام می‌شود.

این بهره بردار گل نرگس بیان کرد: در حال حاضر من از یک هکتار سطح زیرکشت حدودا ۵ هزار متر مربع محصول دارم و اگر قرار باشد این سطح را بیمه کنم باید ۴۰ میلیون تومان پرداخت کنم که مبلغ بسیار زیادی است لذا تصمیم گرفتم حدود ۲۵۰ مترمربع از محصول را که در فصل زمستان گُل دهی دارد و احتمال سرما زدگی می‌رود را بیمه کنم.

علیزاده عنوان کرد: اگر تعرفه بیمه برای هر متر مربع کمتر از ۸ هزار تومان باشد بهتر است و بهره برداران بیشتری از بیمه استقبال خواهند کرد.

کیفیت عطر و ماندگاری گل نرگس خوسف

وی اظهار کرد: برداشت گل نرگس در شهرستان خوسف تقریبا آغاز شده و در حال حاضر که گل نرگس کم است بازار فروش در سایر استان‌ها از جمله خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان و تهران خوب است اما کم‌کم که گل نرگس شیراز وارد بازار شود قیمت و بازار فروش گل نرگس خراسان‌جنوبی به ویژه شهرستان خوسف کمتر می‌شود.

این بهره بردار گل نرگس گفت: گل نرگس شهرستان خوسف به ویژه روستای آریش که ۸۰ درصد گل شهرستان خوسف را تامین می‌کند با کیفیت‌ترین گل از نظر عطر است حتی گل نرگس شهرستان خوسف از گل نرگس شهرستان طبس در خراسان جنوبی و شیراز با کیفیت‌تر است اما علی رغم کیفیت، خوب معرفی و شناخته نشده است. کیفیت گل نرگس خوسف نسبت به طبس به دلیل هوا است؛ در شهرستان خوسف به دلیل کویری بودن و وجود شبهای سرد و روزهای گرم گل نرگس مقاوم تر بوده و این مسئله باعث کیفیت در عطر گل نرگس خوسف شده است.

علیزاده بیان کرد: در بازار گل تهران بیشتر گل نرگس شیراز را می‌شناسند در حالی که این گل کیفیت و ماندگاری گل نرگس خوسف را ندارد.

وی اظهار کرد: یکی از مشکلات نرگس کاران خراسان جنوبی به ویژه شهرستان خوسف عدم فرآوری و تهیه اسانس و عطر از این گل است. بارها از مسئولان درخواست کردیم برای تهیه اسانس گل نرگس اقدام شود اما چون دستگاه‌های اسانس گیری بسیار گران است و باید از خارج کشور تهیه شود این اقدام انجام نمی‌شود و وقتی حرف از اسانس گیری گل نرگس می‌شود باید موضوع در سطح کشور بررسی شود، در سطح کشور نیز چون فقط گل نرگس شیراز را می‌شناسند می‌گویند گل نرگس شیراز که ماندگاری و عطر ندارد لذا بحث اسانس‌گیری هیچ وقت پیگیری نمی‌شود.

این بهره بردار گل نرگس ادامه داد: ماندگاری گل نرگس خوسف به ۲۰ روز می‌رسد در حالی‌که گل نرگس شیراز این مدت زمان ماندگاری ندارد و گل نرگس خوسف بیشتر در بازار گل مشهد و زاهدان معرفی شده و مشتری دارد.

هزینه‌بَر بودن کشت گل نرگس

علیزاده بیان کرد: از دیگر مشکلات نرگس کاران هزینه و آب بَر بودن کشت گل نرگس است؛ پیاز گل نرگس گران بوده و این گل برای رشد به آب نیاز دارد، لذا هر فردی اقدام به کشت گل نرگس نمی‌کند.

وی با بیان این‌که عموما بهره برداران گل نرگس شهرستان خوسف، پیاز را از شهرستان تهیه می‌کنند، گفت: قیمت پیاز گل نرگس تقریبا زیاد است و بهره برداری که تنها منبع درآمدش گل نرگس است گاهی مجبور است برای امرار معاش سطح زیرکشت را کاهش داده و پیاز گل نرگس را به فروش برساند.

تسهیلاتی در نظر گرفته نشده است

این بهره بردار خاطرنشان کرد: تسهیلاتی که برای کشت گل نرگس در نظر گرفته می‌شود با درصد سود بالایی است و تنها ۶ ماه تنفس دارد. البته امسال که هنوز تسهیلاتی در نظر گرفته نشده اما سال گذشته سقف تسهیلات ۷۰ میلیون تومان با ۱۲ درصد سود و ۶ ماه تنفس بود که اصلا برای بهره بردار به صرفه نیست.

علیزاده عنوان کرد: گل نرگس تا سه سال بعد از کشت بهره‌وری نداشته و بعد از سه سال قابل برداشت است یعنی فردی که اقدام به کشت گل نرگس کند و تسهیلات دریافت کند تا سه سال درآمدی نداشته اما باید اقساط تسهیلات را پرداخت کند‌. پس از به بهره‌وری رسیدن گل نرگس معمولا پنج سال یا بیشتر گل دهی دارد و سرجمع کشت گل نرگس بین ۸ تا ۱۰ سال است و بعد باید پیاز عوض شود.

وی با بیان این‌که مشکلات نرگس کاران نسبت به سال‌های قبل کمتر شده، گفت: هنوز هم مشکلاتی وجود دارد و از همه مهمتر عدم فرآوری و اسانس گیری گل نرگس است که اگر برای گل نرگس خوسف این امکان فراهم شود بسیار عالی است.

این بهره بردار گل نرگس در بحث صادرات این گل، خاطرنشان کرد: صادرات گل نرگس زمانی محقق می‌شود که روزانه چندین هزار شاخه گل تولیدی داشته باشیم اما در استان اینگونه نیست و امکان صادرات گل نرگس به صورت مستقیم از خراسان‌جنوبی فراهم نمی‌شود. گل نرگس استان به بازار تهران، مشهد و زاهدان ارسال شده و اگر صادراتی انجام شود از این مبداها صورت می پذیرد.


زینلی یکی دیگر از نرگس کاران روستای محمدآباد تقاب شهرستان خوسف در گفت‌وگو با خاورستان، اظهار کرد: با توجه به برگزاری جشنواره گل نرگس و فعالیت های مسئولان شهرستان خوسف طی سالهای گذشته مقداری گل نرگس خوسف معرفی و شناخته شده است اما هنوز برای معرفی در سطح کشور جای کار دارد.

وی افزود: بیمه گل نرگس اقدام خوبی است که آغاز شده اما تعرفه در نظر گرفته شده برای هر مترمربع زیاد است و برای بهره‌برداری که سطح زیر کشت بالایی دارد زیاد است و نمی‌توان تمام سطح زیر کشت را بیمه کرد.

این بهره‌بردار گل نرگس در مورد بازار فروش گل نرگس، بیان کرد: سال گذشته شرکت تعاونی و شهرداری اقدام به خرید گل نرگس از بهره برداران کردند که مقداری کمک حال نرگس کاران بود.

زینلی عنوان کرد: بازار و قیمت گل نرگس ثابت نیست و پیرو عرضه و تقاضا است لذا نمی‌توان قیمت دقیق و ثابتی برای آن تعیین کرد.

وی خاطرنشان کرد: با اقدامات انجام شده مقداری از مشکلات نرگس کاران مرتفع شده و امیدواریم با معرفی بیشتر گل نرگس خوسف در سطح کشور سایر مشکلات از جمله بازار فروش، اسانس‌گیری و صادرات برطرف شود.


عبدالرضا رضایی گزیک مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان جنوبی در گفت‌وگو با خاورستان، اظهار کرد: سطح زیرکشت گل نرگس در خراسان جنوبی ۳۹ هکتار است.

وی با بیان این‌که ۷۵۰ بهره‌بردار گل نرگس در استان فعالیت دارند، افزود: بیشترین سطح زیر کشت مربوط به شهرستان خوسف با ۲۴ هکتار و بعد طبس با ۱۴.۵ هکتار است.

مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان جنوبی بیان کرد: برداشت گل نرگس در خراسان جنوبی از اواخر آبان آغاز شده و در صورتی که شرایط جوی استان مساعد باشد تا نیمه اسفند ادامه دارد.

رضایی عنوان کرد: پیش‌بینی می‌شود امسال ۱۶ میلیون شاخه گل نرگس از نرگس‌زارهای خراسان‌جنوبی برداشت شود. همچنین سال گذشته نیز ۱۵ میلیون و ۸۰۰ هزار شاخه گل نرگس برداشت شده است.

وی در مورد بازار فروش گل نرگس تولید شده در خراسان‌جنوبی که بیشتر بازارهای گل مشهد و زاهدان است و گل نرگس شیراز در بازار گل تهران شناخته شده است، گفت: برند نرگس شیراز معروف است، چون در استان فارس و کازرون گل نرگس معروف است و به صورت دیم و آبی کشت می‌شود. میزان تولید گل نرگس فارس، خوزستان، کازرون، بهبهان و لرستان از خراسان جنوبی بیشتر است و اغلب به صورت دیم کشت می‌شود، طبیعی است در بازار گل تهران گل نرگس شیراز معروف باشد.

مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان جنوبی گفت: خراسان جنوبی به دلیل این‌که به زاهدان و مشهد نزدیک تر است گل نرگس تولیدی استان به این شهرها برای فروش ارسال می‌شود و در بحث فروش گل نرگس بسته بندی، نگهداری، ماندگاری و ارسال مهم است که هر چه مسافت نزدیک تر باشد گل بهتری به دست مشتری می‌رسد.

رضایی در مورد کیفیت گل نرگس خوسف نسبت به نرگس شیراز، اظهار کرد: شرایط اقلیمی خراسان جنوبی، آب، هوا،تغذیه و کودهای حیوانی باعث شده کیفیت گل نرگس تولیدی خراسان جنوبی بهتر باشد که این نیز مزیتی برای استان می باشد از طرفی شرایط آب و هوایی گرم و خشک استان میزان بهره وری و تولید را نسبت به سایر استانهایی که گل نرگس دارد کمتر می‌کند.

اسانس‌گیری از گل نرگس در خراسان‌جنوبی باید توجیه اقتصادی داشته باشد
وی در مورد گرفتن اسانس گل نرگس، افزود: استان مرکزی یا خوزستان در این خصوص اقدام کرده و عطر گل نرگس را تولید کردند، اما با توجه به این‌که تهیه دستگاه‌ها و فرآوری گل نرگس برای عطر و اسانس گیری باید دارای توجیه اقتصادی باشد. اگر در خراسان جنوبی بخش خصوصی یا بهره‌برداری درخواست و توانایی انجام داشته باشد،  از وی حمایت می‌شود.

مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان جنوبی عنوان کرد: چون تنها دو شهرستان در خراسان جنوبی در زمینه کشت گل نرگس فعال است احتمالا توجیه اقتصادی برای اسانس گیری در استان نیست، که اگر بود اقدام می‌شد. اگر پیشنهادی در بحث فرآوری گل نرگس و تهیه عطر آن باشد، سازمان جهاد کشاورزی استان، سازمان تعاون و سایر نهادهای مربوط با ارائه تسهیلات خاص حمایت می‌کنند. اگر فرآوری گل نرگس در استان توجیه اقتصادی داشته باشد و مانند سایر محصولات کشاورزی درخواست وجود داشته باشد، صنایع تبدیلی تکمیلی و بسته بندی حمایت کرده و مجوزهای لازم را صادر می‌کنند.

رضایی گفت: در بحث معرفی گل نرگس خوسف چندین جشنواره گل نرگس در شهرخوسف برگزار شده که این اقدامات باعث معرفی شده است.

وی در مورد پرداخت تسهیلات به بهره برداران گل نرگس، بیان کرد: تاکنون که تسهیلاتی اعلام و ابلاغ نشده اما اگر از محل تبصره ۱۸ تسهیلاتی اعلام شود شامل گل نرگس نیز خواهد شد.

مدیر امور باغبانی جهاد کشاورزی خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: درصد سود تسهیلات و مدت تنفس مربوط به ساختار بانکی است و ما هم این مسائل را می‌دانیم مکاتبه می‌کنیم اما مسئله‌ای است که به بانک مربوط است و ساختار تسهیلات اعلام و پرداخت شده اینگونه است. این‌که بهره بردار اعلام می‌کند تا حداقل سه سال گل نرگسی که کشت کرده به بهره ‌وری و فروش نمی‌رسد که بتواند اقساط تسهیلات را پرداخت کند جهاد کشاورزی هم می‌داند اما ساختار تسهیلات، با درصد سود و مدت تنفس در نظر گرفته شده است.

محمدحسین بخشی معاون خدمات بیمه‌ای صندوق بیمه محصولات کشاورزی خراسان‌جنوبی در گفت‌وگو با خاورستان، اظهار کرد:اطلاع رسانی های لازم در مورد بیمه گل نرگس از طریق جهاد کشاورزی، امور باغبانی و رسانه ها انجام شده است.

وی افزود: به ازای هر ۲۵۰ شاخه گل نرگس در هر متر مربع ۷۵۰۰ تومان سهم بهره بردار، ۳۰۰ شاخه ۹ هزار تومان و ۳۶۰ شاخه در مترمربع ۱۰ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شده است.

معاون خدمات بیمه‌ای صندوق بیمه محصولات کشاورزی خراسان‌جنوبی در مورد غرامت در نظر گرفته شده در صورت خسارت دیدن گل نرگس، بیان کرد: به ازای هر ۲۵۰ شاخه در هر مترمربع در صورت ۱۰۰ درصد خسارت ۲۵۰ هزار تومان خسارت، ۳۰۰ شاخه ۳۰۰ هزار تومان خسارت و ۳۶۰ شاخه در هر متر مربع ۳۵۰ هزار تومان غرامت در نظر گرفته شده است.

بخشی عنوان کرد: مهلت بیمه گل نرگس تا ۱۵ آبان بوده اما همچنان سایت باز است و تاکنون تنها یک بهره بردار برای بیمه اقدام کرده است.

وی در مورد استقبال کم نرگس کاران از بیمه گل نرگس، گفت: در این مورد نظری نداریم و مشخص نیست چرا بهره برداران برای بیمه اقدام نکردند.

معاون خدمات بیمه‌ای صندوق بیمه محصولات کشاورزی خراسان‌جنوبی اظهار کرد: تاکنون بهره برداری برای بالابودن قیمت تعرفه بیمه گل نرگس به بانک مراجعه نداشته و به ما اعلام نشده است.

بخشی تصریح کرد: اگر بهره برداران معتقد هستند مبلغ تعرفه در نظر گرفته شده برای بیمه زیاد است درخواست خود را به بانک منتقل کنند حتما پیگیری های لازم از سوی استان انجام خواهد شد چرا که تعرفه در نظر گرفته شده از سوی وزارتخانه جهاد کشاورزی تعیین شده و برای تجدید نظر در تعرفه باید با وزارتخانه مکاتبه و پیگیری شود.

انتهای پیام/۱۲۷