بازارچه های مرزی خراسان جنوبی همچنان در تعطیلی و انزوا؛

کام مرزنشینان با حلوا حلوا کردن شیرین نمی شود/ از ادعای بازگشایی بازارچه های مرزی خراسان جنوبی تا  ادامه شرایط ۸ سال تعطیلی / مسئول مورد نظر در دسترس نمی باشد!

در حالی که استاندار خراسان جنوبی از بازگشایی بازارچه های مرزی استان خبر داده است، اما گویا شرایط این بازارچه ها نسبت به قبل تفاوتی نکرده و به گفته تجار با بوق و کرنا کردن و حلوا حلوا گفتن کام مرزنشینان شیرین نمی شود.

به گزارش خبرنگار خاورستان، بازارچه های مرزی شاهراه توسعه اقتصادی هر منطقه ای هستند که علاوه بر صادرات و ارزآوری، در ماندگاری جمعیت در حاشیه مرز و اشتغال هم نقش بسزایی دارد. مرزهای شرقی خراسان جنوبی و همسایگی این استان با افغانستان هم از این حیث دارای اهمیت ویژه ای است، چرا که این استان دارای چهار بازارچه مرزی به نام های ماهیرود ( میل ۷۸) ، گلورده ( میل ۷۳) ، یزدان و دوکوهانه است که رونق اقتصادی این بازارچه ها و گذرگاه ها، می تواند این استان را متحول کند و البته مزایای آن برای تمام نقاط کشور بخصوص استان های فعال در امر صادرات است.

در حالی که طی سالهای اخیر از چهاربازارچه مرزی این استان، تنها بازارچه ماهیرود فعال و بقیه تعطیل بوده است، اما در پنجم شهریور ماه امسال بود که استاندار خراسان جنوبی از بازگشایی بازارچه مرزی دوکوهانه نهبندان، تا آخر شهریور ماه خبر داد و در یازدهم شهریور ماه هم؛ اخباری مبنی بر بازگشایی و فعالیت بازارچه مرزی یزدان پس از ۷ سال تعطیلی، رسانه ای شد.

هر چهار معبر مرزی باز است

حمید ملانوری استاندار خراسان جنوبی هفتم مهرماه در جلسه شورای ساماندهی مبادلات مرزی خراسان جنوبی، گفت: از نظر ما هر چهار معبر مرزی باز است و منعی برای فعالیت در آنها وجود ندارد. مرز یزدان در قالب خرده‌فروشی فعال شده و روز به روز توسعه می‌دهیم. در بازارچه‌های دوکوهانه نهبندان و گلورده درمیان به لحاظ زیرساختی و انجام امور اداری نواقص موجود رفع شده است.

وی بیان‌کرد: امید است بتوانیم علاوه بر مرز ماهیرود، معبرهای دوکوهانه شهرستان نهبندان، گلورده شهرستان درمیان و یزدان شهرستان زیرکوه را هم فعال کنیم.

استاندار خراسان جنوبی گفت: به لحاظ اداری و سازمانی، هیچ مشکلی در بازارچه های استان نداریم و شرایط برای فعالیت تجار در این گذرگاه ها فراهم است.

ملانوری با اشاره به اینکه فعالیت در بازارچه های مرزی استان، بستگی به همت تجار و بازرگانان ایرانی و افغان دارد، تأکید کرد: لازم است تجار و بازرگانان با توجه به شرایط پیش آمده، مراودات شان را توسعه دهند.

وی با درخواست از تجار برای استفاده از فرصت پیش آمده، عنوان کرد: تا قبل از این گلایه می شد که مرز چرا باز نمی شود، ما با تجار افغان در ارتباطیم و شرایط برای فعالیت ما مهیا نیست، حالا که با تلاش زیاد، زیرساخت ها را فراهم کرده ایم، هیچ فعالیتی صورت نمی گیرد.

در حالی که استاندار خراسان جنوبی از باز بودن هر چهار بازارچه مرزی این استان خبر داد، اما اکنون با گذشت ۱۳ روز از زمان وعده آقای استاندار برای بازگشایی بازارچه مرزی دوکوهانه، هنوز هم خبری از تحقق این وعده نیست. علی رغم موضوع بازگشایی بازارچه یزدان هم، خبرها حاکی از این است که نهایت کار انجام شده در این بازارچه، خرده فروشی است. البته برخی هم معتقدند که فعالیت در بازارچه مرزی یزدان، فعالیت بین مرزی نیست و تمام کار انجام شده در این بازارچه، در حد فعالیت سوپرمارکتی است و فعالان در مرز معتقدند اتفاق خاصی نیفتاده که قرار باشد تجار از این فرصت استفاده کنند.

در یزدان تجارتی نداشته ام

خسروی یکی از تجار بازارچه یزدان در گفتگو با خبرنگار خاورستان، اظهارکرد: در حالی که چندین سال است منتظر بازگشایی بازارچه مرزی یزدان در شهرستان قاین هستیم، اما متاسفانه علی رغم اخبار منتشر شده در مورد بازگشایی این بازارچه، هنوز هم اتفاق خاصی صورت نگرفته و بنده به عنوان یک تاجر، هنوز نتوانسته ام در این بازارچه تجارتی انجام دهم.

وی افزود: هم اکنون تنها مقداری خرده فروشی در این بازارچه انجام می شود، اما در مورد بازارچه دوکوهانه همین خرده فروشی هم وجود ندارد.

عدم تجارت کالا به دلیل پای کار نبودن طرف افغان

یکی دیگر از تجار هم در گفتگو با خبرنگار خاورستان، اظهارکرد: در حالی که بازارچه مرزی یزدان از سمت ایران بازگشایی شده است، اما هنوز افغانستان در این خصوص بازگشایی نداشته است و بازارچه از سمت افغانستان بسته است. وقتی هم که بازارچه از سمت افغانستان بسته باشد، تجار ایرانی هم نمی توانند کالایی را صادر کنند.

وی افزود: اکنون در این بازارچه فقط خرده فروشی می شود و طرف افغان از جمله اهالی روستاهای حاشیه مرز مثل کلاته نظر، کالاهای مورد نیاز خود را خریداری و به وسیله گاری انتقال دهند. ولی در بازارچه دوکوهانه هیچ فعالیتی وجود ندارد.

این تاجر تاکید کرد: طرف ایران و مسئولان استان از جمله استاندار، مسئولان گمرک و بازارچه های مرزی واقعا پیگیر بازگشایی این بازارچه ها بوده و هستند، اما طرف افغان هنوز اقدام خاصی نکرده است. اما پیگیری مسئولان و اعلام خبر بازگشایی این بازارچه، سبب شده تا طرف افغان هم بیشتر پیگیر موضوع بازگشایی باشد.

هنوز مسئول افغانستانی برای مذاکره پیدا نکرده ایم!

نجفی یکی از تجار دیگر بازارچه های مرزی خراسان جنوبی نیز در گفتگو با خبرنگار خاورستان، اظهارکرد: تاکنون جلسات متعددی در سطح استان و شهرستان برگزار شده تا بررسی شود که آیا تجار مایل به فعالیت در بازارچه های مرزی استان هستند یا خیر، که در این خصوص تجار اشتیاق زیادی داشته اند.

وی افزود: زیرساخت های بازارچه یزدان، حتی قبل از تعطیلی هم به اندازه تجهیزات یک گمرک آماده بوده، اما بازارچه های گلورده ( میل ۷۳) و دوکوهانه چنین امکاناتی ندارند و مشکلات بیشتری برای تجارت با افغانستان دارند.

این تاجر با اشاره به اینکه اکنون در بازارچه یزدان خرده فروشی انجام می شود، گفت: متاسفانه به دلیل تحولات افغانستان، تاکنون نتوانسته ایم مسئولی را پیدا کنیم که بتوانیم برای تجارت با این کشور، با آنها به نتیجه برسیم و ببینیم که آیا تجار افغان می توانند به سمت بازارچه بیایند یا خیر.

افغانستان ناچار به رفع موانع و تجارت است

نجفی گفت: با توجه به اینکه افغانستان مصرف کننده است؛ نه تولیدکننده، صادرات از طرف ایران یک برگ برنده است. اگر این کشور فعلا از تجارت در این بازارچه ها ممانعت کند، اما بالاخره پیشقدم خواهد شد، چرا که وقتی موجودی انبارهایشان به اتمام برسد و نیازمند شوند، خواهند شد. به طور مثال یکی از نیازهای مهم این کشور، سوخت و سیمان است که مجبور است آنها را تهیه کند. اما اکنون تحولات رخ داده در این کشور باعث شده تا سرمایه های تجار افغان در شرکت های ایرانی بلوکه شود، چرا که بخاطر درگیری های دولت و طالبان، این تجار از ایجاد خسارت به کالاها و ضرر، می ترسند، اما بالاخره هر طور که شده باید کالاهای خریداری شده شان را انتقال دهند.

با حلوا حلوا کردن کام کسی شیرین نمی شود

وی با اشاره به تبلیغات رسانه ای مسئولان مبنی بر بازگشایی بازارچه های مرزی، افزود: با حلوا حلوا کردن که کام کسی شیرین نمی شود، ممکن است در بازارچه یزدان حداقل یک وانت کالا شامل مواد غذایی جابجا شود، اما در بازارچه دوکوهانه هیچ خبری نیست. در حالی که اگر از ۴۰۰-۵۰۰ کانتینر سوخت صادر شده از بازارچه ماهیرود، روزانه یک کانتینر از بازارچه دوکوهانه صادر شود، کم کم رونق به این بازارچه هم برخواهد گشت، چرا که اکنون و در این وضعیت، سوخت یکی از مهم ترین نیازهای طرف افغان است.

مطالبه تاجران برای صادرات تولیدات از نزدیک ترین مرز

این تاجر اظهارکرد: یکی از خواسته های منطقی تجار که آن را از مسئولان استان هم مطالبه کرده ایم، این است که کالاهای صادراتی هر شهرستانی، از بازارچه مرزی همان شهرستان صادر شود تا سبب رونق بیشتر بازارچه ها شود. مثلا سیمان قاین از بازارچه مرزی یزدان و سیمان باقران از بازارچه مرزی گلورده صادر شود. در شهرستان نهبندان هم که تولیدات صادراتی وجود ندارد، ولی برخی کالاها و محصولاتی که از بندرعباس و چابهار بارگیری می شود و برای صادرات از بازارچه ماهیرود ( میل ۷۸) از مسیر نهبندان می گذرد، می تواند به جای صادرات از ماهیرد از بازارچه دوکوهانه صادر شود.

نجفی بیان کرد: انجام این اقدام حتی حداقل تا زمان حضور تجار در بازارچه ها، باعث ایجاد رونق اقتصادی در خود شهرستان ها و بازارچه های مرزی و همچنین کاهش هزینه های نقل و انتقال می شود. از طرف دیگر این موضوع بر روی روند اقتصادی و تجارت بازارچه ماهیرود هم تاثیر چندانی نخواهد داشت، چرا که روزانه حدود ۷۰۰ – ۸۰۰ کامیون از این بازارچه مرزی ترانزیت می کنند.

مسئولان استان برای بازارچه ها دلسوزی نمی کنند

وی تصریح کرد: در حالی که طی سه ماه اخیر، بارها این موضوع را از مسئولان مطالبه کرده ایم، اما متاسفانه به نتیجه ای نرسیده ایم. به جرأت و صراحت می گویم که مسئولان استان هیچ دلسوزی برای بازارچه ها ندارند و به همین دلیل هم همکاری نمی کنند و تنها به حرف و شعار، اکتفا کرده اند.

مشکل از سمت افغانستان است

حسن رحیمی زاده مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی  هم در این خصوص در گفتگو با خاورستان، اظهار کرد: فعالیت در بازارچه یزدان در حد فعالیت سوپرمارکت نیست و بیشتر از اینها است.

وی افزود: شرایط به گونه ای است که از طرف کشور افغانستان تجارشان هنوز مجوزات لازم را از گمرکات اخذ نکردند.

مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی عنوان کرد: از سمت کشور ایران گمرک و تمام ارگان ها فعال بوده و کار انجام می دهند، اما تمام موضوع به دست کشور ایران نیست. برای نمونه وقتی طرف افغان تریلی برای بردن کالا ندارد، ما در ایران چه باید بکنیم؟

رحیمی زاده با تاکید بر اینکه از طرف ایران و خراسان جنوبی هیچ مشکلی وجود ندارد، اظهار کرد: ما حتی برای بازارچه دوکوهانه؛ فضایی را برای گمرک در اختیار قرار داده ایم، کار انجام شده و مشکلی وجود ندارد. در بازارچه یزدان و گلورده نیز فعالیت در حال انجام است.

وی گفت: اما از سمت افغانستان، گمرک هنوز به آن صورت مستقر نیست که مجوز بدهد و به صورت تجاری بار ارسال شود.

مدیرکل گمرکات خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: تجار خودشان پیگیر هستند که با یکدیگر توافق کنند و مجوزهای لازم را از گمرکات دریافت کنند و برای مراودات مرزی به ایران بیایند.

وی بیان کرد: در مورد بازارچه دوکوهانه اقدامات انجام و آماده سازی ها فراهم  شده و در حال هماهنگی هستیم. اگر همین فردا طرف افغان خواستار مراودات مرزی باشد، ما می توانیم نیرو در گمرک در نظر گرفته شده برای دوکوهانه مستقر کنیم و کار انجام شود.

بازگشایی واقعی!؟

بر اساس این گزارش؛ در حالی مسئولان خراسان جنوبی مدعی بازگشایی بازارچه مرزی یزدان هستند که هم اکنون و بر اساس گفته های تجار، تمام فعالیت این بازارچه در حد خرده فروشی است. از طرف دیگر و با توجه به اینکه استاندار خراسان جنوبی پایان شهریور ماه امسال را به عنوان زمان قطعی بازگشایی بازارچه مرزی دوکوهانه، اعلام کرد، اما اکنون با گذشت ۱۳ روز از این تاریخ، همچنان خبری از بازگشایی وجود ندارد.

در خصوص وضعیت فعلی بازارچه های مرزی و عدم بازگشایی آن، مسئولان طرف افغان را مقصر دانسته و تاکید کرده اند، ما به عنوان طرف ایران، هیچ مشکلی برای بازگشایی و فعالیت بازارچه ها نداریم و همه امکانات و زیرساخت ها در مرزها فراهم است، اما مشکل از سمت طرف افغان است. این گفته مسئولان در حالی است که در طی تمام سالهایی که بازارچه های مرزی این استان با مشکل و تعطیلی مواجه بوده است، عدم همکاری طرف افغان به عنوان مشکل اصلی مطرح شده است. اما چگونه است که مسئولان از یک طرف از بازگشایی بازارچه های مرزی خبر می دهند و از طرف دیگر عدم همکاری افغانستان را عامل عدم تجارت در این بازارچه ها مطرح می کنند؟

وقتی که طرف افغان اکنون هم به مانند سالهای گذشته، همچنان برای بازگشایی بازارچه های مرزی همکاری نمی کند و هیچ فعالیتی در بازارچه های یزدان و دوکوهانه ندارد، چگونه مسئولان خراسان جنوبی از بازگشایی این بازارچه ها خبر می دهند؟ چه تغییری در وضعیت این بازارچه ها رخ داده که بازگشایی آن را بوق و کرنا کرده اند؟ آیا این موضوع که بازارچه های مرزی از سمت ایران بازگشایی شده، اما طرف افغان هنوز هم اقدامی برای بازگشایی این بازارچه ها انجام نداده است، به معنی ادامه همان شرایط قبلی و تعطیلی بازارچه ها نیست؟ در شرایطی که طرف افغان پای کار نیامده است؛ تجار ایرانی باید کالاهای خود را به چه کسانی بفروشند؟ قطعا وقتی که بازارچه از طرف ایران باز و از طرف افغان بسته باشد، دیگر عنوان بازگشایی؛ معنی نخواهد داشت! اینکه تغییر شرایط این بازارچه ها فقط در حد حرف و شعار باشد و مردم اقدامات و تغییرات محسوسی را در مرز شاهد نباشند، را که نمی توان به معنای بازگشایی و توسعه دانست.

در حالی که مسئولان خراسان جنوبی تحولات و اوضاع آشفته افغانستان را در نظر گرفته و برای بازگشایی این بازارچه ها پیگیری کرده اند، اما تجار مدعی اند برخلاف جستجو های مستمر، مسئولی از طرف افغان را برای مذاکره، گفتگو و پیگیری برای بازگشایی بازارچه ها و تجارت پیدا نکرده اند! بر این اساس، تجار و مرزنشینان خراسان جنوبی، همچنان باید منتظر بازگشایی بازرچه ها بمانند، البته بازگشایی واقعی!

انتهای پیام/۷ / ۱۲۷