مرزنشینان چشم انتظار عواید حاصل از فروش سوخت؛

گلایه مرزنشینان از توقف ۲ ساله در پرداخت سهمیه سوخت مرزنشینی / معاون استاندار: اختیار پرداخت سهمیه مرزنشینی از استان ها گرفته شد

ساکنان روستاهای مرزی خراسان جنوبی از عدم پرداخت سهمیه سوخت مرزنشینی طی دو سال گذشته گلایه کرده و معتقدند که عدم پرداخت این سهمیه و از طرف دیگر بیکاری و نداشتن درآمد، مردم این مناطق را مجبور به مهاجرت می کند.

به گزارش خبرنگار خاورستان، خراسان جنوبی به واسطه داشتن ۴۶۰ کیلومتر مرز مشترک با کشور افغانستان، یکی از استان هایی است که بخشی از جمعیت آن در نوار مرزی ساکن هستند و همیشه در تامین امنیت این مرز غیورانه و متعهدانه عمل کرده اند.

با توجه به کمبود امکانات و شرایط سخت زندگی در مرز، دولت باید سیاست های حمایتی و تشویقی را برای ساکنان مرزی پیش بینی کند تا آنها را به ماندن در خط مرزی دلگرم کند.

یکی از همین سیاست های تشویقی برای بهبود وضع معیشتی مرزنشینان و همچنین افزایش ضریب امنیت مرزها و البته تامین تقاضای کشورهای همسایه و جلوگیری از قاچاق سوخت، طرح سهمیه سوخت مرزنشینی برای ساکنان شعاع ۲۰ کیلومتری مرز بود که به گفته عابدی معاون وقت هماهنگی امور اقتصادی استانداری در آبان ماه سال ۱۴۰۰، از سال ۱۳۹۴ تا مهرماه ۱۳۹۹ طی ۱۴ مرحله، سود حاصل از محل فروش سوخت به حساب مرزنشینان استان واریز شده است. اما با تغییر این دستورالعمل با توجه به مصوبه تیرماه ۱۳۹۹ هیئت وزیران، مشمولین طرح فروش سوخت مرز؛ فقط روستاهای واقع در شعاع ۲۰ کیلومتری مرز بدون لحاظ حریم امنیتی تعیین شدند که این موضوع منجر به حذف تعدادی از روستاهای استان از فهرست دریافت کنندگان سهمیه سوخت شد.

حسین موهبتی سرپرست وقت معاونت امور اقتصادی استانداری خراسان جنوبی هم در آذرماه ۱۴۰۰، با اشاره به اینکه مرحله جدید سهمیه سوخت مرزنشینان خراسان جنوبی تا پایان سال جاری به حساب مرزنشینان واریز می‌شود، در خصوص علت پرداخت نشدن سهمیه سوخت مرزنشینان در ۹ ماه گذشته، اعلام کرد: علت اصلی پرداخت نشدن این سهمیه شیوه نامه سال گذشته هیئت وزیران است که در شعاع ۲۰ کیلومتری و پرداخت عواید هزار و ۵۰۰ لیتر نفت گاز در سال است که پارسال این سهمیه پرداخت شد.

وی با بیان اینکه امسال نحوه پرداخت براساس شیوه نامه تغییر کرده و پرداخت از استانداری به سازمان هدفمندی یارانه‌ها محول شده است، گفت: اعتبار این سهمیه آماده است و در برخی استان‌ها هنوز شیوه پرداخت اعلام نشده، اما تا پایان سال جاری مرحله جدید این سهمیه به حساب مرزنشینان تا شعاع ۲۰ کیلومتر پرداخت خواهد شد.

اما متاسفانه گویا از همان اواخر سال ۱۳۹۹ به بعد، دیگر عواید سهمیه سوخت مرزنشینی برای مرزنشینان استان واریز نشده و علی رغم وعده های چندباره، با گذشت دو سال؛ هنوز هم خبری از پرداخت آن نیست.

در جلسه هیئت وزیران در هشتم تیر ۱۳۹۹، با هدف ارتقای توان اقتصادی ساکنین روستاهای مرزی شعاع (۲۰) کیلومتری مرز و تخصیص سهمی از درآمدهای حاصل از صادرات زمینی فرآورده‌های نفتی، تعیین سهمیه فروش سوخت به مرزنشینان، به تصویب رسید. به موجب این مصوبه، از ابتدای سال ۱۳۹۹، سهمیه کل سوخت نفت گاز تخصیصی به ساکنین روستاهای مرزی مشمول این تصویب نامه، در سال، برابر ۴۵۰ (ماهانه برابر با ۵/۳۷) میلیون لیتر نفت گاز برآورد شد. همچنین سهمیه هر خانوار مرزنشین مشمول این تصویب نامه، در سال حداکثر ۱۵۰۰ لیتر نفت گاز (مجموعاً در سقف مذکور) تعیین گردید.

عدم پرداخت سهمیه سوخت مرزنشینان پس از دو سال

امین غضنفری یکی از مرزنشینان روستای چشمه بید شهرستان زیرکوه که ۱۵ کیلومتر با مرز فاصله دارد، در گفتگو با خبرنگار خاورستان، اظهارکرد: قبلا سهمیه سوخت مرزنشینان توسط اتحادیه مرزنشینان و با سازو کار خاص خود به خانوارهای مرزنشین ساکن در شعاع ۲۰ کیلومتری مرز پرداخت می شد.

وی افزود: این حمایت مالی از مرزنشینان باعث شد تا بسیاری از خانواده ها و جوانانی که قبلا به دلیل بیکاری و مشکلات موجود  در مرز مجبور به کوچ شده بودند، دوباره به روستاهای نوار مرز برگردند و این روستاها دوباره رونق بگیرند. در همین خصوص در روستای چشمه بید ۵ خانوار و روستای همت آباد ۸ خانوار به جمعیت ساکن اضافه شد.

غضنفری ادامه داد: اما از زمانی که پرداخت این سهمیه توسط استانداری به دست گرفته شد، بعد از ۴ مرحله واریز و حدودا از اواخر سال ۱۳۹۹، پرداخت آن کلا متوقف شد و پس از گذشت ۲ سال، هنوز هم این سهمیه به مرزنشینان پرداخت نشده است.

وی با اشاره به اینکه در شهرستان زیرکوه حدود ۳ هزار خانوار روستایی از این سهمیه بهره مند می شدند، ادامه داد: متاسفانه قطع این سهمیه و بیکاری در مرز، دوباره سبب مهاجرت خانوارهای مرزی به شهرهای اطراف شده که این موضوع امنیت مرز را هم به مخاطره می اندازد.

او با تاکید بر اینکه برقراری مجدد این سهمیه قطعا باعث برگشت جمعیت و همچنین ایجاد رونق و پایداری و تضمین امنیت در مرز می شود، گفت: مرزنشینان بارها این موضوع را از استانداری، فرمانداری و مسئولان پیگیری کرده اند، اما متاسفانه تاکنون هیچ گونه جوابی دریافت نکرده اند.

مهاجرت مجدد پس از قطع سهمیه سوخت مرزنشینی

محمد غضنفری عضو شورای اسلامی روستای مرزی چشمه بید زیرکوه نیز در گفتگو با خبرنگار خاورستان، اظهارکرد: با توجه به خشکسالی های پیاپی و گرانی های موجود، پرداخت سهمیه سوخت؛ یک کمک معیشت خوبی برای مرزنشینان بود که متاسفانه از اواخر سال ۱۳۹۹، این سهمیه دیگر پرداخت نشد.

وی بیان کرد: یکی از مصوبات دیگر در این خصوص، مرمت قنوات روستاهای مرزی از عواید حاصل از سهمیه سوخت بود که این اقدام در روستای ملکی انجام شد، اما در روستای چشمه بید؛ علی رغم قول مرمت قنات و مطالبه و پیگیری در این خصوص، هنوز هم اقدامی انجام نشده و آخرین پاسخ کارشناس استانداری در دو سال قبل این بوده است که این موضوع به تهران ارسال شده و هنوز جوابی نگرفته ایم. این در حالی است که مردم این روستا به علت نداشتن درآمد و مشکلات اقتصادی، توان خودیاری برای مرمت قنات را هم ندارند.

عضو شورای اسلامی روستای مرزی چشمه بید گفت: در سفر اول آیت الله رئیسی و همچنین سفر آقای استاندار به این منطقه، پرداخت سهمیه سوخت مرزنشینی را مطرح و مطالبه کردیم که قول پیگیری داده شد. در زمانی هم آقای موهبتی حوزه اقتصادی استانداری وعده داد که تا اواخر سال ۱۳۹۹ این سهمیه پرداخت خواهد شد که متاسفانه خبری از پرداخت نشد.

غضنفری ادامه داد: تخصیص عواید سوخت مرزنشینی باعث مهاجرت معکوس شد و بسیاری از خانوارهایی که قبلا مهاجرت کرده بوند، دوباره به این روستاها برگشتند و شروع به ساختن خانه هم کردند، اما با قطع این سهمیه نتوانستند خانه هایشان را تکمیل کنند و دوباره مجبور به مهاجرت شدند.

مجبور به رفتن هستیم

وی با اشاره به مهاجرت ساکنان مرزی به دلیل نداشتن شغل و درآمد، افزود: اکنون تعدادی از خانوارها به کلی مهاجرت کرده و برخی با فروش دام خود، یک تاکسی خریده و در شهرهای اطراف کار می کنند، تعدادی هم برای کارگری و برداشت زرشک و زعفران بطور موقت کوچ کرده اند. قطعا اگر شرایط زندگی و دامداری در مرز به همین منوال ادامه داشته باشد، ما هم که شغل دیگری نداریم، مجبور به رفتن هستیم.

شرایط سخت دامداری در پی خشکسالی و گرانی نهاده ها

غضنفری با بیان اینکه شغل اصلی ساکنان مناطق مرزی دامداری است، اما متاسفانه از عشایر و دامدار هیچ حمایتی نمی شود در حالی که اگر دامداری از بین برود شغل های زیاد دیگری هم در پی آن از بین خواهد رفت، اظهارکرد: بنده سال گذشته ۲۰۰ رأس گوسفند داشتم که اکنون تعداد آن به ۵۰ رأس رسیده است. الان هم مجبورم که برای تامین آذوقه و نهاده، تعدادی از این گوسفندان را بفروشم که با ادامه همین رویه، قطعا تا عید نوروز دیگر هیچ گوسفندی برایم باقی نخواهد ماند.

او با اشاره به مشکلات روستاهای مرزی از جمله خشکسالی ها، گرانی نهاده های دامی و طرح های خرید دام بدون صرفه، گفت: در سال ۱۳۹۸ قیمت گوشت بره کیلویی ۵۱ هزار تومان و قیمت جو کیلویی ۱۸۰۰ تومان بود، اما الان قیمت گوشت ۶۵ هزار تومان و جو ۱۳ هزار تومان شده است که نه تنها برای دامدار صرفه ای ندارد بلکه باید ضرر هم بدهد، چرا که با افزایش قیمت نهاده ها، در صورتی که قیمت گوشت کیلویی ۳۰۰ هزار تومان باشد، آن موقع تناسب خواهد داشت.

وی تصریح کرد: در حالی که بر روی طرح خرید دام عشایر مانور داده می شود، اما در روستای ما حتی یک دام هم از مردم خریداری نشده است. همچنین در حالی که قبلا دام حذفی و پرواری عشایر با هم خریداری می شد، اما اکنون دولت فقط دام پرواری را خریداری می کند که این دام را خود دلال هم می خرد و دام حذفی هم که گویا باید بمیرد.

مرزنشینان استان بی بهره از ظرفیت مبادلات و بازارچه های مرزی

عضو شورای اسلامی روستای مرزی چشمه بید با اشاره به اینکه در این روستا چاه کشاورزی نداریم، قنات ها هم فرسوده است و مردم توان خودیاری ندارند، گفت: در این منطقه سطح آب زیرزمینی بالاست و با ۳ متر حفاری، به آب می رسیم و از طرف دیگر فاصله روستای چشمه بید با آخرین چاه عمیق، بیشتر از ۴۰ کیلومتر است، به همین دلیل در این منطقه ظرفیت حفر دو سه چاه عمیق وجود دارد تا مردم بتوانند در مرز ماندگار شده، دامشان را نگه داشته و امنیت را هم تامین کنند. همچنین با توجه به اینکه در حاشیه مرز هستیم و آبها به سمت افغانستان می رود، حفر چاه عمیق ضرر آنچنانی هم ندارد، اما متاسفانه چنین اجازه ای داده نمی شود.

وی ادامه داد: در غرب کشور شرایط کولبری برای مرزنشینان وجود دارد، شنیده شده که هم اکنون در منطقه مرزی زابل، سهمیه سوختی به مرزنشینان داده می شود تا خودشان با عبور از گذرگاه مرزی آن را به فروش برسانند و از عواید آن بهره مند شوند، اما متاسفانه در مناطق مرزنشینی خراسان جنوبی چنین سهمیه ای وجود ندارد.

غضنفری بیان کرد: بازارچه های مرزی هم تعطیل است و اگر هم فعال باشد، باز هم سودی برای مرزنشینان ندارد، چرا که بجای واگذاری غرفه ها به ساکنان مرزی، غرفه ها به سرمایه گذارانی از سایر استان ها مثل یزد و اصفهان داده شده و مرزنشینان را حتی برای کارگری هم به بازارچه راه نمی دهند.

وی با تاکید بر اینکه در حالی که هر سیاه چادر مرزنشین حکم یک لشکر را دارد، اما متاسفانه در عمل هیچ حمایتی از عشایر و مرزنشین وجود ندارد و همه شعار است. قطعا با ادامه این شرایط، عشایر و مرزنشین نابود می شوند و به همین دلیل ساکنان مرزی در حال برنامه ریزی برای ترک روستاهایشان و مجبور به مهاجرت هستند که متاسفانه این موضوع؛ مسائل امنیتی را در پی خواهد داشت.

اختیار پرداخت سهمیه مرزنشینی از استان ها گرفته شده

جواد اشرفی معاون اقتصادی استانداری خراسان جنوبی نیز در این خصوص در گفتگو با خبرنگار خاورستان، اظهارکرد: قبلا توزیع سهمیه سوخت مرزنشنینان در اختیار استان ها بود، اما از سال ۱۳۹۹ و طبق قوانین و آیین نامه هایی این اختیار از استان ها گرفته شد و در اختیار مجموعه وزارت نفت و سازمان هدفمندی یارانه ها قرار گرفت تا بصورت تجمیعی و متمرکز پرداخت شود.

وی با اشاره به اینکه اکنون موضوع عدم پرداخت سهمیه سوخت مرزنشینی مختص استان خراسان جنوبی نیست، بلکه یک موضوع سراسری و مرتبط با استان های مرزی غربی و شرقی کشور است، افزود: در این خصوص مکاتباتی در سطح ملی و با امضای شخص آقای استاندار انجام شده که امیدواریم به نتیجه برسد.

معاون اقتصادی استانداری خراسان جنوبی یادآور شد: آخرین پیگیری انجام شده در این خصوص هم در همین ماه جاری و بصورت مکاتبه و پیگیری حضوری بوده است که باید ببینیم در نتیجه این پیگیری ها، در سطح ملی چه تصمیماتی گرفته خواهد شد.

اشرفی ادامه داد: برای واریز این سهمیه، باید وزارت نفت و سازمان هدفمندی یارانه ها تامین اعتبار کنند و پس از آن هم زمان واریز آن را اعلام کنند.

وی با اشاره به اینکه در خراسان جنوبی بیش از ۵۰ هزار خانوار مرزنشین وجود دارد که البته این سهمیه فقط شامل ساکنان شعاع ۲۰ کیلومتری مرز می شود.

اشرفی تاکید کرد: برقراری سهمیه سوخت مرزنشینی قطعا مشوق خوبی برای تثبیت و پایداری جمعیت در مرز است و می تواند به معیشت مرزنشینان کمک کند که امیدواریم تداوم پیدا کند.

او بیان کرد: همچنین این بسته حمایتی باعث ایجاد امنیت در مناطق مرزی شده و در برگشت خانوارهای مهاجر به مرز هم بسیار موثر است.

انتهای پیام/۷