باز هم پای خشکسالی درمیان است؛

۹۴ درصد وسعت خراسان جنوبی در قهقرای خشکسالی/ از خسارت های ۲۵۰۰ میلیارد تومانی به کشاورزان تا دیم زارهایی که هیچ گاه به برداشت نرسید!

علی رغم بیش از دو دهه خشکسالی، اما امسال شرایط باز هم بدتر شده است و با کاهش شدید بارندگی ها، خسارت های خشکسالی بسیار شدید و استخوان سوز شده است.

به گزارش خبرنگار خاورستان، خراسان جنوبی سومین استان پهناور کشور؛ با آب و هوای گرم و خشک و بیابان های نامنتهایش، هویت کویری دارد که حالا بیش از دو دهه است که ساز خشکسالی در آن می نوازد. اما شرایط امسالش، با تمام سال های قبل متفاوت تر است، کم باران و بی سابقه ترین سال از نظر خشکسالی ها!
خشکسالی هایی که امسال بیشتر از همیشه پا بر گلوی کشاورزان و دامداران می فشارد و ناجوانمردانه آنها را در مضیقه و سختی گذاشته و باعث کاهش تولیدات کشاورزی و دامی شده و شرایط حاکی از این است که هنوز هم روزهای سخت تری در انتظار این قشر است.
در چنین شرایطی که خسارت های سنگینی بر کشاورزان و دامداران استان وارد شده است، نیاز است تا مسئولان استان تدابیری اندیشیده و حمایت های واقعی و ویژه ای از این قشر زحمت کش داشته باشند تا بتوانند از این شرایط بحرانی عبور کنند.
سایه شوم خشکسالی بر ۹۴ درصد مساحت خراسان جنوبی
علیرضا خندان مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی در همین خصوص، گفت: امسال خراسان جنوبی در ۴۰ سال گذشته، خشک‌ترین سال را در کارنامه آب و هوایی ثبت کرده است.
وی افزود: امسال خشکسالی بسیار شدیدی را شاهد هستیم، به گونه‌ای که ۹۴ درصد از مساحت خراسان جنوبی متأثر از خشکسالی است و تنها شش درصد از مساحت استان، در برخی مناطق کویری شرایط نرمالی را دارد.
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی بیان کرد: میزان بارندگی های استان در سال زراعی جاری ۵۹ میلی متر بوده است که نسبت به سال گذشته ۶۲ درصد و نسبت به بلند مدت ۴۶ درصد کاهش داشته است.
خندان رو تصریح کرد: بیشترین درصد خشکسالی استان به ترتیب با ۹۹.۵ و ۹۸ درصد مربوط به شهرستان های طبس و بشرویه و کمترین میزان خشکسالی با ۷۶ درصد مربوط به شهرستان سربیشه است.
وی افزود: کاهش بارندگی‌های سال آبی جاری در ۳۰ سال گذشته بی‌سابقه بوده است.
خندان رو تاکید کرد: حقیقت این است که ما نمی‌توانیم با پدیده تغییر اقلیم که یکی از اثرات آن افزایش دمای هوا است، مقابله کنیم؛ بلکه باید با آن سازگار شویم. اما عدم مصرف بی رویه و تطبیق خود با شرایط خشکسالی، از جمله راهکارهای سازگاری است.
خشکسالی ۸۰ درصد مراتع را خشک کرد
مهدی عصمتی پور مدیرکل امور عشایری خراسان جنوبی نیز با بیان اینکه خشکسالی و کاهش شدید بارندگی ها در سال زراعی جاری بر اساس برآوردها تا اوایل فروردین امسال، ۳۰۰ میلیارد تومان به دامداران خراسان جنوبی خسارت زده است، تصریح کرد: ۸۰ درصد مراتع در اختیار عشایر استان، خشک شده است.
وی بیان کرد: یک میلیون و ۶۶ هزار راس دام سبک و سنگین در اختیار عشایر خراسان جنوبی است که این تعداد ۴۵ درصد نیاز گوشت استان را تأمین می کنند، لذا برای جبران خسارات ناشی از خشکسالی، در اجرای طرح زنجیره تولید گوشت قرمز، ۲۶ میلیارد تومان تسهیلات ارزان قیمت به عشایر پرداخت می شود.
خسارت صددرصدی به گندم دیم استان
غلامرضا قوسی رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی نیز در گفتگو با خبرنگار خاورستان، اظهارکرد: بر اساس آمارسازمان برنامه و بودجه استان در سال ۱۳۹۸ ، تولید ناخالص داخلی خراسان جنوبی در بخش کشاورزی ۱۳۶ هزارمیلیارد ریال بوده و سهم ۱۹٫۵۶ درصدی دارد.
وی بیان کرد: با وقوع شرایط خشکسالی شدید تا نیمه شدید در گستره استان؛ طی سال زراعی جاری و همچنین به دلایل دیگری مثل افت چشمگیر کیفیت و کمیت منابع آب و خاک و کاهش حجم آب قابل برداشت کشاورزان در هر فصل زراعی، به صورت مستقیم و تشدید خسارات سرمازدگی و یخبندان طی پاییز و زمستان ۱۳۹۹ ناشی از کمبود شدید رطوبت نسبی هوا و افت قابل ملاحظه و طولانی مدت درجه حرارت به دفعات متوالی در طول این بازه زمانی و همچنین تجمع نمک و املاح در سطح مزارع، اختلال در عملیات مدیریت بهینه تغذیه در شرایط کمبود آب، تنش خشکی و طغیان عوامل خسارت زای زنده در نتیجه فقر پوشش گیاهی در مراتع، به صورت غیر مستقیم سبب کاهش قابل توجه عملکرد محصول گندم آبی در واحد سطح در مقایسه با میانگین عملکرد گندم استان در سالهای قبل شده است.
رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی در خصوص گندم دیم استان هم، افزود: متاسفانه به دلیل کاهش بارندگی و عدم پراکنش مناسب و مطلوب بارش ها در مراحل ابتدایی کاشت و استقرار گیاهچه، در سال زراعی جاری، کل سطح کشت گندم دیم استان با خسارت صد درصدی مواجه شده و به مرحله برداشت نرسیده است.
شرایط استان به نفع آفات و عوامل خسارت زا
قوسی با اشاره به بخش حفظ نباتات هم گفت: خشکسالی دارای خسارت های مستقیم و غیر مستقیم است که خسارت مستقیم باعث کاهش منابع آبی و در پی آن کاهش سطح زیرکشت محصولات کشاورزی و همچنین ضعیف شدن محصولات زراعی و باغی می شود. نتیجه این ضعف هم باعث ایجاد بستر مناسب برای حمله و گسترش عوامل خسارت زای گیاهی اعم از آفات و بیماری ها و علف های هرز است که این خسارت ها به عنوان خسارت های غیرمستقیم تلقی می شود. متاسفانه شرایط آب و هوایی حاکم بر استان در سال زراعی جاری، به نفع فعالیت این گونه آفات است.
وی با اشاره به تاثیر خشکسالی در بخش باغبانی هم اظهارکرد: خشکسالی در بخش باغبانی علاوه بر اثر مستقیم بر افت عملکرد باغات دیم مانند بادام، انگور، انجیر و عناب، دارای اثرات مخرب جانبی از جمله افزایش دما و کاهش رطوبت نسبی هوا، بادهای گرم، ریزگردها، افزایش شوری خاک و … می شود که نتیجه آن عدم تلقیح گل، ریزش میوه، آفتاب سوختگی، ترکیدگی و کاهش مرغوبیت میوه می شود.
کاهش ۲۹ درصدی محصولات باغی و زراعی استان
رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی با بیان اینکه بر اثر خشکسالی های ایجاد شده در سال زراعی جاری، بخش باغی و دام استان، تاکنون بیشترین خسارت را متحمل شده اند، افزود: بر این اساس بخش زراعی و باغی استان با کاهش تولید ۲۹ درصدی و بخش دامی با کاهش تولید ۲۵ درصدی مواجه بوده اند که این خسارت بر تمام سطوح از جمله صادرات هم تاثیر داشته است.
قوسی بیان کرد: بر اساس برآوردهای انجام شده، خسارت های وارد شده بر استان به دلیل خشکسالی های ایجاد شده در بخش زراعی؛ بیش از ۱۵۵ میلیارد و ۷۵۷ میلیون تومان، در بخش باغی یک هزار و ۷۶ میلیارد تومان، در بخش دامی بیش از ۹۹۳ میلیارد و ۱۶۰ میلیون تومان، در بخش امور عشایر بیش از ۳۰۳ میلیارد و ۵۵۶ میلیارد تومان و در مجموع ۲ هزار و ۴۷۹ میلیارد تومان خسارت ایجاد شده است.
برنامه های حمایتی
رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان جنوبی اظهارکرد: برای رفع بحران خشکسالی پیگیری هایی از دستگاه های مرتبط انجام و اعتبارات مورد نیاز پیشنهاد شده است که در این خصوص می توان به تآمین مبلغ ۳ هزار و۵۰۰ میلیارد ریال اعتبارات تملک دارائی های سرمایه ای برای اجرای طرح های ضروری و پیشگیرانه در بخش انتقال آب، سیستم های نوین آبیاری، احیاء و مرمت قنوات، استخر ذخیره آب و تجهیز و نوسازی اراضی کشاورزی، تأمین مبلغ ۴۰۰ میلیارد ریال تسهیلات کم بهره برای تأمین نقدینگی تشکل ها برای خرید نهاده، تآمین مبلغ یک هزار و ۳۰۰ میلیارد ریال تسهیلات کم بهره پنج ساله و تآمین مبلغ ۵۰ میلیارد ریال جهت تآمین بخشی از هزینه های آبرسانی سیار به دام و باغات اشاره کرد.
قوسی ادامه داد: همچنین تخصیص ۵۰ هزار تن نهاده دامی (جو، ذرت، سویا)، هماهنگی لازم برای اعتبارخرید دام مازاد روستائیان و عشایر استان با اعتبار یک هزار میلیارد ریال از سوی شرکت سهامی پشتیبانی اموردام کشور، پرداخت یک هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال تسهیلات کم بهره برای اصلاح و نوسازی باغات و افزایش سطح گلخانه ها با استفاده از تسهیلات کم بهره ۱۴ هزار میلیارد ریالی از دیگر اقدامات انجام شده بوده است.
وی با بیان اینکه برای مقابله با خشکسالی و همچنین حمایت از کشاوزان و دامداران استان برنامه ها و طرح های مختلفی پیگیری می شود، گفت: در این خصوص مقابله و کاهش خسارتزایی ناشی از خشکسالی، مقابله با تشدید خشکسالی، کاهش خساراتزایی کمبود آب، اصلاح الگوی کشت برای سال زراعی۱۳۹۹-۱۴۰۰، طرحها و پروژه های پیشنهادی افزایش ضریب خوداتکایی محصولات راهبردی، ترویج و توسعه انجام سیستمهای نوین کاشت در زراعت غلات و دانه های روغنی، برنامه ریزی کاشت نشائی و کاشت زیر پلاستیک محصولات زراعی بهاره، اصلاح و نوسازی باغات در سطح ۸ هزار و۴۰۵ هکتار، ترویج و توسعه اجرای سیستم های آبیاری نوین در محصولات باغی و آبرسانی سیار، تسهیلات جهت اصلاح و نوسازی باغات، توسعه گلخانه ها با تسهیلات کم بهره و … از جمله برنامه ها است.
عنوان برنامه
عنوان طرح
شرح اقدامات انجام شده
اصلاح الگوی کشت برای سال زراعی
۱۳۹۹- ۱۴۰۰
طرحها و پروژه های پیشنهادی افزایش ضریب خوداتکایی محصولات راهبردی
۱ ایجاد مزارع الگویی ۲ معرفی ارقام و گونه های پربازده و سازگار با شرایط اقلیمی استان و ۳ روشهای نوین بهزراعی و به نژادی
تولید و توزیع انواع بذور گندم، جو و تریتیکاله و اختصاص یارانه به بذور تولیدی با هدف تأمین بذور ارزان قیمت برای کشاورزان و ترویج و توسعه بذور اصلاح شده
تأمین و توزیع انواع بذور محصولات زراعی مقاوم و سازگار با شرایط خشکسالی در سطح استان شامل پنبه، محصولات علوفه ای و دانه های روغنی و …
ترویج و توسعه انجام سیستمهای نوین کاشت در زراعت غلات و دانه های روغنی
الف- کاشت با دستگاههای کفکار ویژه اراضی شور در سطحی بالغ بر ۱۳۹۰۰ هکتار.
ب- کاشت روی پشته در ارضی مستعد در سطحی بالغ بر ۲۵۰۰ هکتار
برنامه ریزی کاشت نشائی و کاشت زیر پلاستیک محصولات زراعی بهاره
برنامه ریزی کاشت محصولات علوفه ای کم آب بر بهاره
اصلاح و نوسازی باغات
پیگیری وپیشنهاد اصلاح و نوسازی باغات
اصلاح و نوسازی باغات در سطح ۸۴۰۵ هکتار، شامل عملیات هرس، تغذیه و پیوند باغات
ترویج و توسعه اجرای سیستم های آبیاری نوین در محصولات باغی و آبرسانی سیار
ترویج و توسعه اجرای سیستم های آبیاری نوین در محصولات باغی و آبرسانی سیار به باغات
تسهیلات جهت اصلاح و نوسازی باغات
تسهیلات جهت اصلاح و نوسازی باغات در سال زراعی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ تعداد ۱۵۷ طرح در سطح ۱۰۷۰ هکتار به مبلغ ۹۸ میلیارد ریال به بانک های عامل معرفی شده که تعداد ۴۸ طرح در سطح ۳۵۷ هکتار به مبلغ ۲۴٫۸ میلیارد ریال پرداخت شده است.و در صورت تامین اعتبار در سال جاری نیز تسهیلات پرداخت خواهد شد.
توسعه
گلخانه ها
پیگیری وپیشنهاد تسهیلات کم بهره جهت توسعه گلخانه ها
تسهیلات کم بهره جهت سال زراعی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ توسعه گلخانه ها به مبلغ ۹۸۰ میلیارد ریال و سطح ۱۸٫۳۳ هکتار پرداخت شده است که در صورت تامین اعتبار در سال جاری نیزانجام خواهد شد.
انتهای پیام/۷