به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «خاورستان»،  همایش وحدت حوزه و دانشگاه امروز در دانشگاه بیرجند با حضور جمعی از علما، اساتید دانشگاه و دانشجویان برگزار شد و به بررسی راهکارهای همگرایی علمی و دینی و نقش نظریه علم دینی در ارتقای تعامل میان حوزه و دانشگاه پرداخته شد. در این مراسم، حسین زنگویی، استاد دانشگاه بیرجند، حجت‌الاسلام والمسلمین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، و حجت‌الاسلام والمسلمین مجید فوطه بافان، استاد حوزه علمیه، به سخنرانی پرداختند و دیدگاه‌های خود را در حوزه ارتباط علم و دین ارائه کردند.

حسین زنگویی در سخنان خود ضمن گرامیداشت سالروز شهادت استاد دکتر مفتح و یاد و خاطره علمای برجسته، اظهار داشت: علم حوزه و دانشگاه و علم و دین ذاتاً یکی هستند و هرگونه فاصله و مشکلی میان نهاد دینی و علمی، ریشه در عوامل بیرونی و خارج از اسلام دارد.» وی افزود: «نظریه علم دینی استاد خسروپناه سنگ بنای بسیار ارزشمندی برای ایجاد همگرایی میان دانشگاه و حوزه فراهم کرده است و مسیر اصلی وحدت علمی و دینی را روشن می‌کند.

زنگویی با اشاره به نقش نظریه‌پردازان تاریخ، ادامه داد: در طول تاریخ، علمای بزرگی مانند مرحوم حاجی طوسی و علامه جوادی آملی تلاش کردند تا فلسفه و کلام را به هم نزدیک کنند و علوم دینی و انسانی را با هم تلفیق کنند. امروز نیز نظریه علم دینی می‌تواند علوم جدید غربی که بر اساس پیش‌فرض‌های سکولار شکل گرفته‌اند، با فلسفه ملاصدرا و فلسفه مضاف آشتی دهد و زمینه استفاده بهینه از آنها را در جامعه فراهم کند.

وی تأکید کرد: این مسیر نیازمند نقد، بررسی و توسعه مستمر توسط حوزه‌ها و دانشگاه‌هاست و هم‌افزایی میان این دو نهاد علمی می‌تواند به حل مسائل واقعی مردم و رشد جامعه کمک کند.» زنگویی در پایان سخنان خود با تقدیر از حضور اساتید و علمای برجسته در همایش گفت: «وجود این بزرگان در محافل علمی و دانشگاهی مانند شمعی است که هر کجا برود، روشنایی می‌بخشد و برای جامعه علمی مغتنم است.

حجت‌الاسلام والمسلمین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، نیز در این همایش بر ضرورت گفتگوی مستمر میان حوزه و دانشگاه تأکید کرد و گفت: وحدت حوزه و دانشگاه تنها به حضور حوزویان در دانشگاه یا برگزاری کلاس‌های معارف محدود نمی‌شود؛ بلکه تعامل علمی، بررسی مسائل بنیادین و کاربردی و حل مشکلات کف جامعه، محور اصلی این وحدت است.

وی با مرور تاریخ علم و دین در جوامع اسلامی افزود: از زمان پیامبر اکرم صلی‌الله علیه و آله و سلم تا امروز، سنت‌های علمی و آموزشی موجب رشد جامعه و ارتقای سطح علمی مردم بوده است. کرسی‌های درس بدون محدودیت برگزار می‌شد و اقشار مختلف جامعه، از کسبه تا اهل علم، در این جلسات حضور داشتند. این سنت‌ها موجب بالندگی علمی و اجتماعی جوامع شده‌اند و امروز نیز می‌توان از آنها برای حل مشکلات علمی و اجتماعی بهره گرفت.

خسروپناه با اشاره به تلاش علما در رفع نیازهای اجتماعی مردم ادامه داد: از اصحاب اهل بیت مانند زراره و مومن الطاق گرفته تا علما و متفکران معاصر، دغدغه حل مشکلات کف جامعه همیشه محور فعالیت‌های علمی و اجتماعی آنها بوده است. نمونه آن کتاب «الکافی» مرحوم کلینی یا مکاسب محرمه شیخ اعظم انصاری است که با توجه به نیازهای جامعه زمان خود تدوین شده‌اند.

وی با اشاره به پیشرفت‌های حوزه و دانشگاه در سه دهه اخیر گفت: حوزه‌های علمیه ایران در رشته‌های تخصصی فقه، حکمرانی، فلسفه کوانتوم و هوش مصنوعی رشد چشمگیری داشته‌اند و دانشگاه‌ها نیز در زمینه فیزیک کوانتوم، کامپیوتر کوانتومی، علوم انسانی و اجتماعی پیشرفت‌های قابل توجهی داشته‌اند. این پیشرفت‌ها بدون تعامل و همکاری میان حوزه و دانشگاه میسر نمی‌شد.

خسروپناه دو ساحت بنیادین و کاربردی تعامل علم و دین را تشریح کرد: ساحت بنیادین شامل بررسی نظری مسائل علمی و دینی، مانند فلسفه علم، فیزیک کوانتوم، ژنتیک و نظریه‌های تکامل با رویکرد علمی و اخلاقی است و ساحت کاربردی شامل همکاری در علوم اجتماعی و انسانی برای توصیف انسان موجود و انسان مطلوب و طراحی راهکارهای عملی برای اصلاح و پیشرفت جامعه می‌شود.

وی همچنین به ضرورت اخلاق علمی و آزاداندیشی اشاره کرد و گفت: شرط موفقیت تعامل علم و دین، سعه صدر، تحمل اختلاف نظر و گفتگوی علمی و اخلاقی است. اختلاف نظر طبیعی است اما باید با احترام و حوصله حل شود تا به نتایج کاربردی و علمی برای جامعه منجر گردد.

در ادامه، حجت‌الاسلام والمسلمین مجید فوطه بافان، استاد حوزه علمیه، نیز سخنرانی کرد و بر اهمیت احیای سنت‌های علمی و تقویت ارتباط مستمر میان حوزه و دانشگاه تأکید نمود. وی گفت: حل مشکلات واقعی مردم و پاسخ به نیازهای علمی و اجتماعی تنها با تعامل علمی و دینی و بررسی مسائل کف جامعه ممکن است.

استاد حوزه بافان با اشاره به سنت‌های علمی گذشته بیان داشت: از زمان بعثت پیامبر اکرم تا امروز، سنت‌های آموزشی و علمی باعث رشد جوامع شده است. در زمان امامین صادقین و اصحاب ایشان، کرسی‌های درس بدون محدودیت برگزار می‌شد و اقشار مختلف، حتی کسبه، در آن حضور داشتند. این سنت‌ها موجب بالندگی و پیشرفت علمی و اجتماعی جامعه شده‌اند.

وی با ذکر نمونه‌هایی از اصحاب اهل بیت گفت: زراره، مومن الطاق و هشام دغدغه حل مشکلات کف جامعه را داشتند و تلاش می‌کردند مسائل واقعی مردم را برطرف کنند. این سنت در آثار بزرگان بعدی مانند مرحوم کلینی، شیخ مفید، شیخ صدوق و خواجه نصیرالدین طوسی ادامه یافته است. حتی مکاسب محرمه شیخ اعظم انصاری با هدف پاسخ به نیازهای جامعه آن زمان تدوین شده است.

حجت‌الاسلام فوطه بافان تأکید کرد: این سنت حل مشکلات اجتماعی تنها محدود به حوزه علمیه نبوده و دانشگاه‌ها نیز در برهه‌های مختلف نقش داشته‌اند. امروز نیز وظیفه ماست که مشکلات جوانان و جامعه را شناسایی کرده و با همکاری حوزه و دانشگاه راهکار ارائه کنیم.

وی افزود: این امر مستلزم برگزاری جلسات مستمر میان حوزویان و دانشگاهیان است. ارتباطات محدود به تدریس یا امامت جماعت کافی نیست. وقتی مشکلات نمایان شد، متفکران می‌توانند راهکار ارائه دهند و جامعه علمی بهتر عمل کند.

استاد حوزه در پایان سخنان خود بر اهمیت مطالعه سنت‌های علمی گذشته و احیای آنها تأکید کرد و گفت: امیدوارم این بیانات برای گوینده و شنونده مفید واقع شود و مسیر تعامل علمی و دینی میان حوزه و دانشگاه را مستحکم سازد.

این همایش با حضور گسترده اساتید دانشگاه، علمای حوزه و دانشجویان و با هدف تبیین اهمیت نظریه علم دینی و احیای سنت‌های علمی گذشته برگزار شد و مورد استقبال محافل علمی و فرهنگی قرار گرفت.

 انتهای خبر/